| Dane osobowe | |
|---|---|
| Imię i nazwisko | Aleksander Karol Waza |
| Data urodzenia | 14 listopada 1614 |
| Miejsce urodzenia | Warszawa |
| Data śmierci | 19 listopada 1634 |
| Miejsce śmierci | Wieś Wielkie koło Warszawy |
| Pochówek | 7 lutego 1635, Kraków (kaplica Wazów) |
| Rodzina | |
| Ojciec | Zygmunt III Waza |
| Matka | Konstancja Habsburżanka |
| Pozycja | Królewicz polski |
| Edukacja i umiejętności | |
| Szkoła | Kolegium jezuickie, siedem sztuk wyzwolonych |
| Znane języki | łacina, niemiecki, hiszpański, włoski, polski |
| Zainteresowania | malarstwo, śpiew (nauczyciel Szymon Berent) |
Aleksander Karol Waza urodził się w Warszawie jako najmłodszy syn króla Zygmunta III i królowej Konstancji. Dorastał na dworze królewskim i otrzymał staranne wykształcenie w duchu ówczesnej edukacji szlacheckiej.
Życiorys i wykształcenie
Chrzest królewicza odbył się 4 stycznia 1615 roku w kościele Matki Bożej Łaskawej w Warszawie. Dzieciństwo spędził przy dworze, gdzie uczył się w kolegium jezuickim siedmiu sztuk wyzwolonych. Jako nastolatek posługiwał się kilkoma językami; łacinę studiował razem z braćmi i siostrą.
Matka pomagała w wychowaniu i nauce języków obcych. Oprócz języka polskiego dzieci poznawały niemiecki, hiszpański i włoski. Aleksander rozwijał też zdolności artystyczne — malował wraz z ojcem i uczył się śpiewu pod kierunkiem jezuity Szymona Berenta.
Jak przygotowywano go do roli następcy?
Rodzice pieczołowicie przygotowywali Aleksandra do możliwej roli władcy. Francuski dyplomata Charles Ogier zanotował, że król przewidywał go na następcę i zachęcał szlachtę do poparcia młodego królewicza. Przy tym Aleksander łatwo zdobywał sympatię otoczenia i przypominał w tym względzie przyrodniego brata Władysława.
Podróż do Włoch i śmierć
W lipcu 1633 roku wyjechał do Włoch w towarzystwie jezuitę Szymona Berenta. We wrześniu dołączył do niego brat Jan Albert Waza, ówczesny biskup krakowski i kardynał. Z Włoch powrócił w lipcu 1634 roku.
W październiku 1634 spotkał się we Lwowie z królewiczem Janem Kazimierzem — tam prawdopodobnie doszło do zarażenia ospą. Aleksander zmarł 19 listopada 1634 w folwarku Wielkie, położonym około dziewięciu mil od Warszawy. Pochowano go 7 lutego 1635 w kaplicy Wazów na Wawelu. Jego śmierć uważano za znaczną stratę; Albrycht Radziwiłł zapisał w pamiętniku, że odejście królewicza wzbudziło szerokie ubolewanie.
Cały wedle waszych obyczajów i polskiego ducha: śmiały on, obrotny i żwawy czemużbyście jego wybrać nie mieli.
Co zapamiętano o Aleksandrze Karolu?
- Urodzony 14 listopada 1614 w Warszawie, najmłodszy syn Zygmunta III i Konstancji.
- Uczył się w kolegium jezuickim; znał łacinę i inne języki obce.
- Był uzdolniony artystycznie i muzycznie — uczył się malarstwa i śpiewu.
- Wyjechał do Włoch w 1633 roku; zmarł na ospę 19 listopada 1634 we wsi Wielkie.
- Pochowany 7 lutego 1635 w kaplicy Wazów na Wawelu.
