Wydział Doskonalenia Zawodowego Komenda Stołeczna Policji zorganizował 20 października 2026 r. w Białej Sali Pałacu Mostowskich szkolenie dla policjantów i pracowników dotyczące kontaktu z osobami z dysfunkcją słuchu oraz z niepełnosprawnościami sprzężonymi. Zajęcia prowadziła Anna Dąbrowska z Gabinetu Komendanta Głównego Policji, a do współpracy zaproszony został protetyk słuchu Jerzy Kielmas.
Jak rozmawiać, aby zostać zrozumianym?
W kontakcie z osobą z dysfunkcją słuchu istotne jest dostosowanie sposobu komunikacji do jej możliwości. Należy nawiązać kontakt tak, by znaleźć się w polu widzenia rozmówcy, przedstawić się i jasno przekazać cel czynności bez nagłego dotyku. Ważna jest widoczność twarzy oraz spokojne tempo mowy; krzyk i przesadna artykulacja nie poprawiają odbioru informacji.
Komunikaty powinny być krótkie i konkretne, jedno polecenie na raz. W razie potrzeby można stosować tekst pisany, notatniki elektroniczne z funkcją zamiany mowy na tekst lub tłumacza przygotowanego do współpracy. Sprawdzanie zrozumienia polega na prośbie o powtórzenie treści własnymi słowami lub w uzgodniony sposób.
Jak postępować podczas interwencji, gdy brak reakcji może wynikać z ubytku słuchu?
Brak reakcji na polecenie nie zawsze oznacza opór. Jeśli okoliczności na to pozwalają i nie występuje bezpośrednie zagrożenie, funkcjonariusz powinien najpierw nawiązać kontakt wzrokowy, okazać legitymację służbową i przekazać cel czynności w dostępny sposób, na przykład krótkimi komunikatami pisemnymi. Trzeba jednocześnie zachować bezpieczny dystans i obserwować otoczenie.
W przypadku zatrzymania konieczne jest wyjaśnienie przyczyny i podstawy prawnej w sposób zrozumiały dla osoby oraz uprzedzenie o czynnościach wiążących się z dotykiem, przeszukaniem czy założeniem kajdanek, o ile nie zwiększa to zagrożenia. Jeżeli użyto środków przymusu bezpośredniego, trzeba postępować zgodnie z zasadami konieczności i proporcjonalności oraz po opanowaniu sytuacji wznowić komunikację i ocenić stan zdrowia osoby.
Jak postępować z osobami głuchoniewidomymi i z niepełnosprawnościami sprzężonymi?
Osoby z niepełnosprawnościami sprzężonymi wymagają indywidualnego podejścia, bo jedna metoda komunikacji może nie wystarczyć. W praktyce należy łączyć różne techniki — komunikację dotykową, alfabet Lorma, tekst dostosowany do czytelnika lub wsparcie specjalisty. Nie można zakładać, że dana osoba zna język migowy albo czyta z kartki.
Przy przemieszczaniu osoby niewidomej lub głuchoniewidomej trzeba informować ją o przeszkodach i kolejnych czynnościach. Nie powinno się samodzielnie chwytać za rękę, popychać ani zabierać białej laski bez uzasadnionej konieczności związanej z bezpieczeństwem.
Jak duża jest skala problemu?
W Polsce od 5 do 6 milionów osób doświadcza problemów ze słuchem, a około 900 tysięcy ma znaczący ubytek słuchu. Skala zjawiska rośnie między innymi ze względu na starzenie się społeczeństwa, co zwiększa zapotrzebowanie na doskonalenie wzajemnej komunikacji w służbach i instytucjach publicznych.
Zajęcia szkoleniowe miały na celu przekazanie praktycznych umiejętności i narzędzi, które pozwalają ograniczać nieporozumienia podczas czynności służbowych.
