Pałac Czapskich to zabytkowy pałac w Śródmieściu Warszawy, znany też pod nazwami pałac Krasińskich lub pałac Raczyńskich. Obiekt pełni funkcję siedziby Akademii Sztuk Pięknych i wyróżnia się długą historią zmian właścicieli, architektury i przeznaczenia.
Historia pałacu
Na miejscu obecnego pałacu w XVII wieku stał drewniany dwór Radziwiłłów. W latach około 1680–1705 wzniesiono murowany pałac dla prymasa Michała Radziejowskiego, najprawdopodobniej według projektu Tylmana z Gameren. W 1712 właścicielem został hetman wielki koronny Adam Sieniawski, który prowadził przebudowy i rozbudowę oficyn w latach 1713–1721; utworzono wówczas dziedziniec reprezentacyjny i ogród.
W 1733 pałac przeszedł do rodziny Czapskich, która nadała mu późnobarokowy wystrój w latach 1752–1756 i ozdobiła bramę kamiennymi orłami. Po 1784 posiadłość odziedziczyła córka Tomasza Czapskiego, Konstancja Małachowska; w pałacu odbywały się narady polityczne i spotkania towarzyskie związane z życiem publicznym epoki, a w 1790 Jan Chrystian Kamsetzer dobudował dwie oficyny w stylu klasycystycznym i przebudował bramę.
W XIX wieku pałac własnością rodziny Krasińskich stał się ośrodkiem życia kulturalnego; działał tu salon literacki Wincentego Krasińskiego, gromadzono także Bibliotekę Ordynacji Krasińskich. Na przełomie lat 1820/1821 mieszkali tu młodzi poeci Seweryn Goszczyński i Józef Bohdan Zaleski. W pierwszej połowie XX wieku właścicielem był hrabia Edward Bernard Raczyński, a w pałacu mieściły się między innymi konsulat Stanów Zjednoczonych i Francuska Misja Wojskowa po I wojnie światowej.
Zniszczenia, odbudowa i upamiętnieńia
Główny korpus pałacu został spalony podczas obrony Warszawy we wrześniu 1939, a wnętrza uległy całkowitemu zniszczeniu. Budynki od strony ulicy wypaliły się w 1944; po wojnie oceniało się, że zniszczenia sięgały około 70% obiektu. Odbudowę prowadzono w latach 1948–1959 według projektu Stanisława Brukalskiego z dążeniem do przywrócenia wyglądu z XVIII wieku.
W 1950 na dziedzińcu od strony ulicy Traugutta ustawiono kopię pomnika Bartolomeo Colleoniego. Na drugim piętrze lewej oficyny przez lata 1960–2014 funkcjonował Salonik Chopinów, oddział Muzeum Fryderyka Chopina; przypomina on fragment mieszkania, do którego rodzina Chopinów wprowadziła się w czerwcu 1827, a pobyt Fryderyka Chopina w tym miejscu trwał do 2 listopada 1830, co upamiętniono odsłoniętą 100 lat później tablicą. Na ścianach pałacu znajdują się także tablice poświęcone Cyprianowi Kamilowi Norwidowi oraz Zygmuntowi Krasińskiemu.
Pałac jako siedziba Akademii Sztuk Pięknych
Po wojnie pałac i przyległe oficyny zajęła stołeczna Akademia Sztuk Pięknych. W 1962 ministerstwo odebrało nieruchomość rodzinie Raczyńskich i zezwoliło na użytkowanie obiektu przez ASP. W pałacu mieszczą się między innymi rektorat, biblioteka oraz Wydział Malarstwa i Wydział Grafiki; sąsiednie budynki również służą uczelni.
W 1965 pałac wraz z oficynami wpisano do rejestru zabytków.
Informacje praktyczne
- Adres: Krakowskie Przedmieście 5, 00-068 Warszawa — wyznacz trasę w Google Maps
- Godziny otwarcia: wt–nd 12:00–19:00
- Strona internetowa: asp.waw.pl
- Ocena w Mapach Google: 4,7 (470 opinii)
