Państwowe Muzeum Archeologiczne w Warszawie koncentruje działalność na badaniu prahistorii ziem polskich, gromadzeniu i konserwacji zabytków oraz popularyzacji archeologii. Instytucja powstała na bazie wcześniejszych struktur ochrony zabytków, a w swojej historii prowadziła badania terenowe i rozbudowywała kolekcje pochodzące m.in. z innych muzeów i prywatnych darowizn.
Historia
Muzeum wyrosło z Państwowego Grona Konserwatorów Zabytków Przedhistorycznych. Pierwsze formy organizacyjne pojawiły się w latach 1920., a w 1923 placówka została powołana na podstawie reskryptu Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego. W 1928 prezydenckie rozporządzenie nadało muzeum status państwowego zakładu naukowo-badawczego z określonym statutem i zadaniami.
W okresie międzywojennym organizatorem kolekcji był Roman Jakimowicz. W personelu muzeum pracowało kilku badaczy, w tym Stefan Krukowski i Konrad Jażdżewski. Zbiory powiększono o materiały z badań terenowych oraz przekazane kolekcje z innych muzeów i zbiorów prywatnych; około 95% materiałów pochodziło z wykopalisk.
Okres powojenny i lokalizacje
Po 1945 do zbiorów dołączono eksponaty z Muzeum Archeologicznego Warszawskiego Towarzystwa Naukowego oraz materiały z wykopalisk w Biskupinie. W styczniu 1956 Muzeum w Biskupinie stało się oddziałem PMA. W 1958 główna siedziba muzeum została przeniesiona do budynku Arsenału Królewskiego.
Na potrzeby magazynowe muzeum w 1964 przejęto zespół dworsko-pałacowy w Rybnie koło Sochaczewa, który z czasem rozwinął się jako ośrodek magazynowo-studyjny i miejsce pracy ze zbiorami.
Jaką działalność prowadzi PMA?
Muzeum organizuje wykopaliska na terenie Polski oraz opracowuje i publikuje wyniki badań własnych i innych instytucji archeologicznych. Instytucja prowadzi zajęcia edukacyjne, projekcje filmowe oraz pokazy określane jako archeologia żywa, czyli demonstracje dawnych technik i obróbki surowca. Od 1995 PMA współorganizuje z Uniwersytetem Warszawskim festyny archeologiczne w Biskupinie.
Instytucja wydaje periodyki naukowe: od 1929 ukazują się Wiadomości Archeologiczne, a od 1951 publikowane są Materiały Starożytne i Wczesnośredniowieczne. Muzeum prowadzi także lekcje muzealne i inicjatywy popularyzacyjne zarówno w swojej siedzibie, jak i poza nią.
Działy i zaplecze naukowe
W strukturze PMA działają wyspecjalizowane jednostki badawcze i konserwatorskie oraz pracownie zajmujące się dokumentacją i inwentaryzacją. Do ważniejszych komórek należą działy zajmujące się kolejnymi epokami oraz gabinet numizmatyczny i pracownie antropologiczne.
Muzeum utrzymuje też zespół magazynowo-studyjny w Rybnie, a wśród wydzielonych komórek znajdują się między innymi:
- Dział Epoki Paleolitu i Mezolitu
- Dział Epoki Neolitu
- Dział Epoki Brązu i Wczesnej Epoki Żelaza
- Dział Epoki Żelaza i Dział Archeologii Bałtów
- Dział Wczesnego Średniowiecza i Archeologii Czasów Nowożytnych
- Gabinet Numizmatyczny i Pracownia Antropologiczna
- Pracownia Dokumentacji Naukowej oraz Pracownia Dokumentacji Wizualnej Muzealiów
- Dział Konserwacji Muzealiów i Biblioteka Naukowa
Modernizacja i wystawy
W związku z realizacją programu modernizacji skrzydeł północnego i wschodniego Arsenału od 2018 roku wszystkie wystawy, zajęcia edukacyjne oraz działalność Biblioteki Naukowej zostały zawieszone. Prace modernizacyjne zaplanowano na lata 2019–2025, a muzealnicy pracują nad projektem nowej wystawy stałej.
Informacje praktyczne
- Adres: Arsenał, Długa 52, 00-241 Warszawa — wyznacz trasę w Google Maps
- Godziny otwarcia: nd 11:30–19:00, wt–śr, pt 9:00–16:00, cz 10:00–18:00, sob 10:30–18:00
- Telefon: +48225044800
- Strona internetowa: pma.pl
- Ocena w Mapach Google: 4,1 (382 opinie)
