Ustawa o osobach starszych i koordynacji opieki długoterminowej wprowadza rządowy bon senioralny jako formę wsparcia świadczeń opiekuńczych w miejscu zamieszkania. Regulacje obejmują osoby, które ukończyły 65 lat, a pierwsza transza finansowania ma ruszyć w latach 2026–2028. Program przewiduje, że środki nie będą wypłacane bezpośrednio seniorom — gminy otrzymają fundusze na organizację i opłacanie usług.
Kto otrzyma bon senioralny?
Prawo do bonu ma osoba, która ukończyła 65. rok życia i spełnia kryterium dochodowe. Kryterium to określono jako średni miesięczny dochód z trzech miesięcy przed wnioskiem nieprzekraczający 3410 zł. Do programu kwalifikują się obywatele Polski oraz osoby z państw UE, EOG, Szwajcarii, Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej.
Program wyłącza osoby korzystające z całodobowej opieki w Domu Pomocy Społecznej oraz przebywające w Zakładzie Opiekuńczo-Leczniczym lub Zakładzie Pielęgnacyjno-Opiekuńczym. Bon nie łączy się też z określonymi usługami opiekuńczymi finansowanymi bezpośrednio przez państwo, ze świadczeniem pielęgnacyjnym oraz ze specjalnym zasiłkiem opiekuńczym.
Na jakie usługi można przeznaczyć bon?
Środki w ramach bonu pokrywają koszty usług świadczonych w domu beneficjenta. W zakres wsparcia wchodzą m.in. robienie zakupów, przygotowywanie posiłków oraz pomoc przy czynnościach higieniczno-pielęgnacyjnych. Gminy mogą też finansować sprzątanie, drobne prace domowe, organizację wizyt lekarskich i pomoc w załatwianiu spraw urzędowych.
Jak będzie przebiegać wdrożenie i skąd weźmie się finansowanie?
Gmina oceni potrzeby seniora, zawrze z nim umowę i zorganizuje świadczenie osobiście lub przez zewnętrznego usługodawcę. W praktyce oznacza to, że to gmina zatrudni opiekuna lub opłaci usługę z przekazanych środków. Pierwszeństwo w przyznawaniu bonu mają gminy, które nie zapewniały dotąd usług opiekuńczych lub świadczyły je dla najwyżej 10 osób. Kolejną grupę stanowią gminy z prognozowanym wzrostem liczby osób starszych — często są to tereny wiejskie lub wiejsko-miejskie.
Na pierwszą fazę programu w latach 2026–2028 rząd przeznaczył łącznie 1 mld zł — po 100 mln zł w 2026 r., 400 mln zł w 2027 r. i 500 mln zł w 2028 r. W kolejnych latach planowane finansowanie wyniesie 500 mln zł rocznie, a suma na okres 2026–2035 to 4,5 mld zł.
