Europejski Bank Centralny oraz krajowe służby bezpieczeństwa wskazują, że gotówka pozostaje przydatnym środkiem płatniczym w sytuacjach, gdy zawodzi infrastruktura elektroniczna. W rekomendacjach z kilku państw UE pojawiają się orientacyjne wartości rezerw i wskazania dotyczące nominałów, a polski Rządowe Centrum Bezpieczeństwa umieściło gotówkę na liście elementów plecaka ewakuacyjnego.
Ile gotówki rekomendują instytucje?
W wytycznych z niektórych krajów europejskich jako punkt odniesienia podaje się zapas rzędu 70–100 euro na osobę lub kwotę wystarczającą na pokrycie podstawowych wydatków przez około 72 godziny. W Polsce nie ma oficjalnego, jednego limitu określającego dokładną sumę w złotych. Eksperci sugerują natomiast rezerwę odpowiadającą od około 500–1000 zł, co w praktyce odpowiada zwykle tygodniowym lub kilkudniowym wydatkom gospodarstwa domowego.
Dlaczego ważne są mniejsze nominały?
Materiały informacyjne podkreślają, że w warunkach awaryjnych większe banknoty mogą utrudniać dokonanie płatności. Sklepy pracujące w trybie awaryjnym często mają ograniczoną możliwość wydawania reszty, dlatego rekomendowane jest posiadanie kilku mniejszych nominałów, które pozwolą zapłacić dokładną kwotę lub bardzo zbliżoną do ceny podstawowych zakupów.
Jakie sytuacje przemawiają za trzymaniem rezerwy gotówki?
Analizy EBC i relacje medialne wskazują na kilka scenariuszy, w których gotówka zyskuje znaczenie: rozległe black-outy energetyczne, awarie telekomunikacyjne i przerwy w działaniu systemów bankowych. W ostatnich latach wymieniane są przykłady poważnych awarii w Hiszpanii, Portugalii, Francji i Czechach oraz zakłócenia związane z ekstremalnymi warunkami pogodowymi i problemami w dostawach energii. Eksperci ostrzegają, że nałożenie się kilku negatywnych czynników – np. fal upałów, ograniczeń produkcji w elektrowniach i problemów geopolitycznych – może zwiększyć ryzyko chwilowych przerw w dostępności płatności elektronicznych.
Co to oznacza w praktyce dla gospodarstw domowych?
Rządowe Centrum Bezpieczeństwa umieściło gotówkę na liście rekomendowanych rzeczy do plecaka ewakuacyjnego obok wody, apteczki, latarki i powerbanku. W praktycznych wskazówkach pojawia się zalecenie, by rezerwa była dostępna w różnych nominałach i w walucie, którą standardowo używa się w kraju – w Polsce będą to złotówki. Jednocześnie eksperci i instytucje finansowe przypominają, że rachunek bankowy pozostaje najbezpieczniejszym miejscem przechowywania oszczędności, a gotówka ma pełnić funkcję uzupełniającą na krótki okres braku dostępu do usług elektronicznych.
RCB wysłało SMS-owy alert z odnośnikiem do cyfrowej wersji poradnika po incydencie z naruszeniem przestrzeni powietrznej w nocy z 29 na 30 lipca 2026 roku; poradnik został pobrany około 150 tysięcy razy w ciągu jednej minuty podczas tej akcji.
