Komisja Europejska uruchomiła w 2026 roku szczegółową ocenę zasadności rezygnacji z dwukrotnego przestawiania zegarków w ciągu roku. Badanie ma dostarczyć danych o skutkach gospodarczych, transportowych i zdrowotnych oraz wskazać konsekwencje różnych rozwiązań. W pracach eksperckich uwzględniono propozycję Polski dotyczącą dwuletniego testu stałego czasu letniego dla całej Unii. Eksperci rozpracowują obecnie 10 scenariuszy możliwych rozwiązań.
Jakie warianty rozważa Komisja?
W analizie wyróżniono dwa zasadnicze podejścia. Pierwsze zakłada przyjęcie jednego, jednolitego czasu dla całej Unii — albo na stałe czasu letniego, albo zimowego. Drugie podejście pozostawia wybór poszczególnym państwom, co oznaczałoby, że każde państwo mogłoby samodzielnie zdecydować, przy którym czasie chce pozostać.
Rozwiązanie dające swobodę krajom może prowadzić do powstania nowych różnic czasowych między sąsiadami. Jako ilustrację analizowano relację Polski i Portugalii: przy obecnym systemie różnica między nimi wynosi zawsze jedną godzinę, natomiast w skrajnych kombinacjach rozbieżność mogłaby wynieść do dwóch godzin. To ryzyko tworzenia nowych „granic czasu” jest jednym z głównych argumentów za wariantem skoordynowanym.
Jak przebiega badanie i kto je przygotowuje?
Komisja zleciła ocenę konsorcjum, w skład którego weszły m.in. Ecorys, Capgemini, Stratec i CE Delft. Pierwszy etap konsultacji z administracjami państw członkowskich i ekspertami obejmował kwestionariusze, rozmowy i warsztaty. Analiza ma objąć wpływ na jednolity rynek, transport i połączenia transgraniczne, oszczędności energii oraz zdrowie publiczne.
Terminem ukończenia oceny wskazywanym przez Komisję jest koniec 2026 roku, choć w komunikatach pojawiają się różne daty rozpoczęcia prac w 2026 roku — część informacji odnosi się do lutego, inne do czerwca 2026 r. Po publikacji raportu kraje członkowskie otrzymają czas na wdrożenie ewentualnych zmian.
Co to oznacza dla Polski i najbliższe terminy?
W Polsce obowiązuje rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z 4 marca 2022 r., które wyznacza daty zmiany czasu na lata 2022–2026. Najbliższa zmiana planowana jest na 25 października 2026, gdy o godz. 3:00 wskazówki cofane będą do godz. 2:00. Dopóki nie zmieni się prawo unijne — konkretnie dyrektywa 2000/84/WE — państwa członkowskie muszą utrzymywać synchronizowany system wprowadzania i odwoływania czasu letniego.
Komisja opublikowała też harmonogram dat zmian czasu na lata 2027–2031, przygotowany na wypadek, gdyby prace nad zniesieniem zmiany czasu nie zakończyły się szybko. W praktyce, nawet po przedstawieniu przez Komisję wytycznych, państwa miałyby około osiemnastu miesięcy na wdrożenie nowych przepisów do prawa krajowego. W konsekwencji pierwsze pełne lato bez sezonowej zmiany czasu w całej UE mogłoby nastąpić nie wcześniej niż w 2028 roku, jednak termin ten należy traktować ostrożnie ze względu na dotychczasowe opóźnienia w procedurach.
Obowiązujące krajowe rozporządzenie obejmuje okres 2022–2026.
