Samorządy porównują ewidencję gruntów i budynków, dokumentację budowlaną oraz informacje od podatników ze zdjęciami lotniczymi i ortofotomapami, a tam, gdzie potrzeba, korzystają też z dronów. W wyniku takich porównań urząd może zidentyfikować obiekt, który nie został uwzględniony w dotychczasowych rozliczeniach podatkowych. W praktyce stwierdzenie obecności dachu na zdjęciu nie wystarcza — konieczna jest kwalifikacja obiektu i ustalenie powierzchni użytkowej zgodnie z przepisami.
Jak gminy wykrywają brakujące obiekty?
Proces łączenia danych obejmuje ewidencję gruntów i budynków, dokumenty budowlane, zgłoszenia podatników oraz ortofotomapy i zdjęcia satelitarne. Główny Urząd Geodezji i Kartografii przyjmował w 2026 roku dane fotogrametryczne o wysokiej rozdzielczości — w niektórych zestawach piksel odpowiada 5 cm w terenie — co ułatwia zauważenie zmian w zabudowie. Samorządy korzystały z podobnych narzędzi już wcześniej; w latach 2009–2014 ortofotomapy pomogły w Katowicach i we Wrocławiu wyegzekwować łącznie kilka milionów złotych zaległych podatków.
Co może zmienić wykrycie niezgłoszonego garażu?
Podatek zależy od kwalifikacji obiektu oraz od jego powierzchni użytkowej. Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych z 1991 roku, z jednolitym tekstem z 2025 roku, rozróżnia budynki i budowle. Przy ocenie bierze się pod uwagę między innymi fundamenty, dach oraz trwałe związanie z gruntem. W Warszawie na 2026 rok stawka dla części mieszkalnych wynosi 1,25 zł za 1 m² rocznie, a dla budynków pozostałych — w tym zwykle prywatnych garaży wolnostojących — 12 zł za 1 m².
Przykład liczbowy pokazuje różnicę: garaż wolnostojący o powierzchni 30 m² daje w Warszawie w 2026 roku podatek około 360 zł rocznie, podczas gdy 30 m² garażu usytuowanego wewnątrz budynku mieszkalnego to około 37,50 zł rocznie. Dlatego przy podejmowaniu decyzji urząd będzie ustalać kategorię obiektu, a nie opierać się wyłącznie na obrazie dachu.
Jak wygląda rozliczenie za poprzednie lata?
Zasadniczo decyzja ustalająca zobowiązanie może być doręczona w terminie trzech lat licząc od końca roku, w którym powstał obowiązek podatkowy. Termin wydłuża się do pięciu lat, gdy podatnik nie złożył wymaganej informacji lub nie ujawnił danych potrzebnych do ustalenia podatku — to reguluje art. 68 Ordynacji podatkowej. Sam moment powstania obowiązku dla osoby fizycznej wiąże się z doręczeniem decyzji, a przed nią nie ma obowiązku zapłaty wynikającego z tej decyzji.
Do naliczania odsetek stosuje się stawki obowiązujące w poszczególnych okresach. Od 5 marca 2026 roku podstawowa stawka odsetek podatkowych wynosi 10,50% rocznie. Jeżeli zaległość obejmuje okresy z różnym oprocentowaniem, obliczenia wymagają zastosowania stawek właściwych dla tych okresów.
Praktyczne informacje dla właścicieli nieruchomości
Porównanie ostatniej decyzji podatkowej, złożonej informacji IN-1 oraz dokumentacji budynku z aktualnym stanem posesji pozwala stwierdzić, czy coś zostało pominięte. Przy konieczności korekty podatnik składa odpowiednią informację lub korektę IN-1 wraz z załącznikami. Ustawowy termin na zgłoszenie okoliczności mających wpływ na podatek wynosi na ogół 14 dni.
W Warszawie sprawy związane z podatkiem od nieruchomości obsługuje Centrum Obsługi Podatnika przy ul. Obozowej 57. Miasto udostępnia też kanał elektroniczny wskazany w swoich procedurach. Fotografia dachów i ortofotomapa służą jako sygnał do weryfikacji, ale powierzchnię użytkową mierzy się zgodnie z przepisami podatkowymi — trzeba uwzględnić między innymi wysokość pod skosami i rzeczywiste przeznaczenie pomieszczeń.
Osobne opłaty, jak opłata za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej, dotyczą nieruchomości o powierzchni powyżej 3500 m² i spełnieniu określonych przesłanek. Samo utwardzenie podjazdu czy widoczna wiata nie oznaczają automatycznie dodatkowego podatku od budowli, jeżeli obiekt nie spełnia ustawowych kryteriów.
Stawki podatkowe obowiązujące w 2026 roku w Warszawie oraz zasady ich przyjmowania określa uchwała Rady m.st. Warszawy nr XXIX/1066/2025.
