Pomnik Bohaterów Warszawy, znany jako Warszawska Nike, to monumentalna rzeźba, która została odsłonięta 20 lipca 1964 roku. Jego celem jest upamiętnienie wszystkich, którzy stracili życie w Warszawie w latach 1939-1945, w tym uczestników obrony miasta oraz powstań. Monument, stworzony przez rzeźbiarza Mariana Koniecznego oraz architektów Zagremmy i Adama Koniecznych, przedstawia półleżącą postać kobiety z mieczem uniesionym nad głową, symbolizującą zwycięstwo.
Historia pomnika
Budowa pomnika rozpoczęła się na mocy decyzji Stołecznej Rady Narodowej z dnia 30 lipca 1956 roku. Po dwóch konkursach, w których wzięło udział wiele prac z kraju i zagranicy, wybrano projekt Nike Warszawy. Rzeźba o wysokości 7 metrów i wadze 10 ton została odlana w Gliwickich Zakładach Urządzeń Technicznych, a jej miecz ważył około 1000 kilogramów. Monument został przewieziony do Warszawy w dwóch częściach.
Pomnik początkowo stanął na placu Teatralnym, jednak w latach 90. XX wieku, w związku z planami odbudowy okolicy, zdecydowano o jego przeniesieniu. W 1997 roku Nike została umieszczona na nowym cokole przy Trasie W-Z, co wymagało wykonania głębokiego fundamentu oraz nowego projektu cokołu, który ostatecznie ustalono na wysokość 14 metrów.
Symbolika i znaczenie
Warszawska Nike jest symbolem odwagi i determinacji mieszkańców Warszawy w obliczu tragedii II wojny światowej. Monument upamiętnia nie tylko ofiary wojny, ale także uczestników powstań, w tym powstania w getcie warszawskim oraz powstania warszawskiego. Na granitowym cokole umieszczono napis: "Bohaterom Warszawy 1939−1945". Twarzą Nike stała się dziewczynka z Grochowa, Anna Tarczyńska, co nadało pomnikowi osobisty wymiar.
Pomnik był także inspiracją dla wielu wydawnictw filatelistycznych, pojawiając się na kartach pocztowych i znaczkach z okazji różnych rocznic i wydarzeń związanych z Warszawą.
