Pomnik Budowy Szosy Brzeskiej, znany również jako pomnik Pracy, to imponujący obelisk zlokalizowany w Warszawie przy ulicy Grochowskiej. Odsłonięty 21 maja 1825 roku, ma na celu uczczenie budowy brukowanej szosy, która powstała w latach 1820–1823. Szosa ta, znana jako szosa brzeska, była istotnym przedsięwzięciem komunikacyjnym w tamtych czasach.
Historia pomnika
Pomnik został zainicjowany przez Stanisława Staszica, a jego odsłonięcie miało miejsce w towarzystwie inżynierów, znanych osobistości oraz robotników, którzy brali udział w budowie drogi. Z okazji ukończenia budowy szosy Mennica Warszawska wybiła dwa medale pamiątkowe, a uczniowie Oddziału Sztuk Pięknych stworzyli litografie pomnika, które znalazły się w albumie dokumentującym wydarzenie.
W literaturze z lat 80. XX wieku zaznaczano nowatorski charakter pomnika, który miał być symbolem zbiorowego wysiłku w zakresie rozwoju kraju, a nie tylko upamiętnieniem jednostkowych osiągnięć. Pomnik przeszedł kilka renowacji, w tym gruntowną w latach 1961–1964 oraz kolejną w 1984 roku, aby zabezpieczyć go przed korozją.
Opis pomnika
Pomnik ma około 14 metrów wysokości i jest osadzony na czworobocznym cokole. Wykonany z żeliwa, ozdobiony jest płaskorzeźbami autorstwa Pawła Malińskiego. Na froncie obelisku widnieje data ukończenia budowy drogi oraz tablica upamiętniająca jej znaczenie. W górnej części pomnika znajdowały się herby Królestwa Polskiego, a w dolnej pierwotnie umieszczono medale pamiątkowe.
Południowy bok pomnika zdobią płaskorzeźby przedstawiające panoramy Warszawy, Siedlec i Brześcia, a także sceny z budowy drogi, takie jak kamieniarze przy produkcji kostki czy wóz z kupcem. Te realistyczne przedstawienia ukazują życie robotników tamtej epoki, co czyni pomnik nie tylko obeliskiem, ale także cennym dokumentem historycznym.
