Od 19 stycznia 2028 r. do 18 stycznia 2033 r. kierowcy posiadający prawa jazdy wystawione przed dniem 19 stycznia 2013 r. będą zobowiązani do wymiany swoich blankietów. Zgodnie z zapowiedziami Ministerstwa Infrastruktury wymiana obejmie około 15 mln dokumentów i ma zostać przeprowadzona etapami, według harmonogramu wydanego w rozporządzeniu. Procedura ma na celu dostosowanie polskich dokumentów do unijnych wymogów, w tym wprowadzenie określonej daty ważności nowych blankietów. Osoby, które chcą, będą mogły złożyć wniosek wcześniej niż przewiduje harmonogram.
Kogo obejmuje wymiana?
Obowiązek dotyczy wszystkich kierowców, których prawa jazdy wydano przed 19 stycznia 2013 r. Dokumenty wydane po tej dacie już otrzymują wpisaną datę ważności. Ministerstwo wskazało przepisowy okres wymiany określony w art. 124 ustawy o kierujących pojazdami. Skala operacji wymusza rozłożenie czynności na lata, aby uniknąć przeciążenia urzędów i producenta blankietów. Harmonogram szczegółowy wskaże terminy dla poszczególnych roczników dokumentów.
Ile to będzie kosztować i jakie są konsekwencje?
Opłata za wydanie nowego prawa jazdy zostanie podwyższona i ma wynosić 115,50 zł według zapowiedzi rządowych. Przy obecnych szacunkach wymiana około 14,94 mln dokumentów może łącznie wygenerować koszty rzędu około 1,5 mld zł. Jazda z dokumentem, który utracił ważność, traktowana jest jak prowadzenie bez uprawnień. Za to grozi mandat w wysokości nawet 1500 zł, a w skrajnych przypadkach sprawa może trafić do sądu i skutkować zakazem prowadzenia pojazdów.
Jak przebiega procedura wymiany?
Aby otrzymać nowy blankiet, trzeba złożyć wniosek w wydziale komunikacji lub przesłać go pocztą. Do wniosku dołącza się fotografię o wymiarach 35 × 45 mm, kopię dotychczasowego dokumentu oraz dowód tożsamości i potwierdzenie wniesienia opłaty. Czas oczekiwania na wydanie nowego prawa jazdy ma wynosić do dziewięciu dni roboczych od złożenia kompletnego wniosku. Badania lekarskie nie będą wymagane wyłącznie z powodu wymiany, chyba że przepisy dotyczące kategorii prawa jazdy lub stan zdrowia kierowcy tego będą wymagać.
Czego należy się spodziewać w praktyce?
Nowe blankiety dla kategorii takich jak A i B będą wystawiane maksymalnie na 15 lat. Kierowcy zawodowi z kategoriami C i D otrzymają dokumenty ważne krócej — zwykle do 5 lat, zależnie od orzeczenia lekarskiego. Ministerstwo planuje rozporządzenie, które rozdzieli terminy wymiany na poszczególne grupy, aby nie doszło do nagłego wzrostu liczby wizyt w urzędach. Rozpoczęcie procesu wyznaczono na 19 stycznia 2028 r..
