| Dane podstawowe | |
|---|---|
| Imię i nazwisko | Andrzej Karol Anusz |
| Data urodzenia | 27 sierpnia 1965 |
| Miejsce urodzenia | Warszawa |
| Zawód | polityk, historyk, publicysta |
| Wykształcenie | |
| Uniwersytet Warszawski | studia historyczne, 1991 |
| UKSW | magister politologii 2000, doktor socjologii 2004 |
| Działalność polityczna | |
| Parlament | poseł na Sejm I i III kadencji |
| Partie i ugrupowania | Porozumienie Centrum, Ruch dla Rzeczypospolitej, Akcja Wyborcza Solidarność, Ruch Społeczny AWS, Partia Centrum, Wspólnota |
| Funkcje i aktywność społeczna | |
| Instytuty i organizacje | Instytut Józefa Piłsudskiego (wiceprezes zarządu 2018), Stowarzyszenie Wolnego Słowa, Instytut Historyczny NN (rada programowa) |
| Odznaczenia (wybrane) | Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (2010), Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (2024), Krzyż Wolności i Solidarności (2015) |
Andrzej Karol Anusz to publicysta i polityk znany z działalności w Niezależnym Zrzeszeniu Studentów oraz z zasiadania w Sejmie I i III kadencji. W okresie PRL prowadził archiwum NZS, kolportował wydawnictwa drugiego obiegu i publikował w pismach podziemnych.
Życiorys i działalność w opozycji?
W latach 80. był działaczem Niezależnego Zrzeszenia Studentów; od 1984 do 1989 należał do podziemnego zarządu NZS Uniwersytetu Warszawskiego. Gromadził i prowadził archiwum organizacji. Redagował drugoobiegowy "Kurier Akademicki" i publikował w paryskiej "Kulturze", w kwartalniku "Dwadzieścia jeden" oraz w tygodniku "Wola". Był też członkiem podziemnego wydawnictwa "Bis" i uczestniczył w kolportażu pism drugiego obiegu.
W okresie PRL był inwigilowany przez Służbę Bezpieczeństwa. W 1988 został zatrzymany przy próbie przemytu sprzętu poligraficznego dla opozycji i ukarany grzywną. W 2007 uzyskał status pokrzywdzonego decyzją prezesa IPN.
Jak przebiegała kariera polityczna Andrzeja Anusza?
W 1989 kierował kampanią wyborczą Jacka Kuronia. W 1990 został członkiem Komitetu Obywatelskiego przy Lechu Wałęsie i należał do współzałożycieli Porozumienia Centrum, zasiadając w naczelnej radzie politycznej i zarządzie głównym tej partii. W wyborach w 1991 uzyskał mandat posła z ramienia Porozumienia Centrum.
W 1992 przeszedł do Ruchu dla Rzeczypospolitej założonego przez Jana Olszewskiego, którego był bliskim współpracownikiem. Po odejściu z RdR współtworzył Zjednoczenie Polskie i w wyborach 1993 bez powodzenia ubiegał się o reelekcję. W 1997 ponownie wszedł do Sejmu, startując z listy Akcji Wyborczej Solidarność; reprezentował Sejm w Zgromadzeniu Parlamentarnym Rady Europy. W późniejszych latach kandydował do parlamentu z różnych list: w 2001 z listy AWSP, w 2011 do Senatu z ramienia Polskiej Partii Pracy – Sierpień 80 oraz w 2015 do Sejmu z komitetu Kukiz'15. W 2014 został przewodniczącym partii Wspólnota, która została wyrejestrowana w 2019.
Jakie ma wykształcenie i dorobek naukowy?
Ukończył studia historyczne na Uniwersytecie Warszawskim w 1991. Jego praca magisterska poświęcona historii NZS w latach 1980–1989 spotkała się z zarzutami braku samodzielności; decyzją władz uczelni na wniosek dziekana Andrzeja Garlickiego pozbawiono go tytułu zawodowego magistra. Zarządzenie będące podstawą tej decyzji uchylił w 1999 minister edukacji Mirosław Handke, a w 1999 Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził prawidłowość decyzji uczelni. W 2000 uzyskał tytuł magistra politologii na UKSW, a w 2004 obronił doktorat z socjologii na tej uczelni.
Jest autorem kilkudziesięciu artykułów drukowanych m.in. w "Rzeczpospolitej", "Życiu", "Wprost", "Nowym Świecie" i "Przeglądzie politycznym". Napisał i współtworzył liczne książki o tematyce historycznej i politycznej, wśród nich prace dotyczące NZS, roli Kościoła wobec opozycji oraz historii ugrupowań politycznych.
Jakie ma odznaczenia i funkcje publiczne?
Otrzymał szereg odznaczeń państwowych i resortowych: Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (2010), Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (2024) oraz Krzyż Wolności i Solidarności (2015). Wyróżniono go także m.in. Medalem "Pro Patria" (2018), Medalem "Pro Bono Poloniae" (2019), Medalem 100-lecia Odzyskania Niepodległości (2019) i Medalem Komisji Edukacji Narodowej (2022).
Pełnił funkcje w instytucjach pamięci i organizacjach społecznych: został sekretarzem Rady do Spraw Działaczy Opozycji Antykomunistycznej oraz Osób Represjonowanych z Powodów Politycznych (2018), wybrano go na wiceprezesa zarządu Instytutu Józefa Piłsudskiego w Warszawie (2018). Należy do Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej. W grudniu 2025 został powołany w skład Rady ds. Kombatantów, Osób Represjonowanych i Działaczy Opozycji Antykomunistycznej przy Prezydencie RP.
