| Dane | |
|---|---|
| Urodzenie | 19 lipca 1897, Warszawa |
| Śmierć | 26 lipca 1974, Warszawa |
| Zawód / rola | działacz polityczny, prawnik, archiwista, dyplomata, publicysta |
| Partie | PPS-Lewica, KPP, PPR, PZPR |
| Wykształcenie | studia prawnicze na UW (1923), Wyższa Szkoła Dziennikarska |
| Najważniejsze stanowiska | sekretarz generalny związków zawodowych; kierownik departamentu w PKWN; dyrektor Archiwów Państwowych (1952–1965) |
| Miejsce pochówku | Powązki Wojskowe (kwatera 33C-4-2) |
Henryk Altman był aktywnym uczestnikiem ruchu robotniczego oraz aparatu państwowego w Polsce powojennej. Działał w organizacjach lewicowych od okresu przed I wojną światową, ukończył prawo na Uniwersytecie Warszawskim i związał się ze środowiskami związkowymi oraz partyjnymi.
Jak wyglądał życiorys i wykształcenie?
Urodził się jako syn inżyniera chemika Chaima. Wstęp do aktywności politycznej miał już przed I wojną światową — od 1912 należał do Organizacji Młodzieży Socjalistycznej "Młot", a od 1913 do PPS-Lewicy. W 1923 ukończył studia prawnicze na Uniwersytecie Warszawskim oraz Wyższą Szkołę Dziennikarską, co dało mu podstawy do pracy publicystycznej i administracyjnej.
W czasie I wojny światowej organizował Koło Akademickie PPS-Lewicy oraz związki zawodowe. W latach 1916–1917 pełnił funkcję sekretarza Robotniczej Rady Gospodarczej utworzonej przez PPS-Lewicę. Od końca 1917 do 10 listopada 1918 przebywał w więzieniu w Warszawie i Modlinie; po uwolnieniu uczestniczył w tworzeniu warszawskiej Rady Delegatów Robotniczych i brał udział w I Zjeździe KPRP w grudniu 1918.
Jak przebiegała jego kariera zawodowa?
W 1921 objął stanowisko sekretarza generalnego Związku Zawodowego Pracowników Handlowych i Biurowych. Od 1925 do 1939 kierował Związkiem Zawodowym Nauczycieli Średnich Szkół Żydowskich. W latach dwudziestych i trzydziestych działał w strukturach KPP — od 1928 uczestniczył w pracach centralnych wydziałów zawodowych i inteligenckich, a w 1932 reprezentował polskie związki oświatowe na kongresie w Paryżu.
We wrześniu 1939 wyjechał na Wołyń okupowany przez ZSRR, a po ewakuacji w głąb ZSRR w 1941 pracował jako nauczyciel. W październiku 1943 został naczelnikiem Wydziału Wydawniczego przy Komitecie do Spraw Dzieci Polskich w ZSRR (ZPP). Po przejściu na teren wyzwalany przez PKWN — od lipca 1944 w Chełmie i Lublinie — kierował Departamentem Ubezpieczeń Społecznych oraz Pracy w Resorcie Pracy i Opieki Społecznej PKWN. W latach 1945–1951 reprezentował Polskę w Radzie Administracyjnej Międzynarodowego Biura Pracy i występował w delegacji na Zgromadzenie Ogólne ONZ. Od sierpnia 1952 do 1965 pełnił funkcję dyrektora naczelnego Archiwów Państwowych, a także działał w radach naukowych i zakładach historycznych, opracowując hasła do Słownika biograficznego działaczy polskiego ruchu robotniczego.
Gdzie został pochowany i jakie miał odznaczenia?
Po śmierci w 1974 został pochowany na Powązkach Wojskowych w kwaterze 33C-4-2. Prywatnie od 1919 był żonaty z działaczką KPP i MOPR Esterą (Edwardą) z d. Szafran. Za działalność otrzymał szereg odznaczeń - wśród nich Order Krzyża Grunwaldu II klasy (uchwała KRN z 3 stycznia 1945), Order Sztandaru Pracy I i II klasy oraz Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski; nadano mu też Medal 10-lecia Polski Ludowej.
Podsumowanie
- Urodzony 19 lipca 1897 w Warszawie, zmarł 26 lipca 1974 w tym samym mieście.
- Przez lata działał w PPS-Lewicy, KPP, PPR i PZPR oraz w związkach zawodowych — pełnił funkcje sekretarza generalnego.
- W okresie powojennym kierował departamentem w PKWN i był delegatem w Radzie Administracyjnej ILO oraz w ONZ.
- Od 1952 do 1965 był dyrektorem naczelnym Archiwów Państwowych; pochowany na Powązkach Wojskowych.
