Jerzy Antoszewicz — major i działacz niepodległościowy

Jerzy Antoszewicz przeszedł długą drogę od ochotnika w Legionach do funkcjonariusza struktur konspiracyjnych ZWZ-AK. W czasie II wojny światowej zajmował stanowiska związane z obsadą personalną i organizacją oddziałów.

Życiorys i służba przed II wojną światową

Pochodził z rodziny kolejarskiej; ojciec Stanisław zmarł w 1913, matka Wanda z domu Markert zmarła w 1903. Ukończył sześcioklasową Szkołę Techniczną Kolejową, a następnie kontynuował naukę w Szkole Inżynierskiej im. Wawelberga i Rotwanda. W czerwcu 1915 wstąpił jako szeregowy do 2 pułku piechoty Legionów Polskich i jeszcze podczas I wojny światowej pełnił funkcje dowódcze w plutonach i sekcjach.

W latach 1918–1921 służył między innymi we Lwowie i w 38 pułku piechoty, a następnie odbywał kursy dla dowódców i oficerów sztabowych. W okresie międzywojennym kontynuował służbę w artylerii, ukończył Szkołę Młodszych Oficerów Artylerii w Toruniu i pełnił funkcje dowódcze baterii. W 1933 został referentem wojskowym w Urzędzie Wojewódzkim w Lublinie, a w 1935 kierował działem osobowym w Dyrekcji Okręgu Poczt i Telegrafów we Lwowie.

Działalność konspiracyjna i rola w czasie wojny

Po zajęciu Lwowa przez Armię Czerwoną we wrześniu 1939 uczestniczył w organizowaniu konspiracji, a około 1 października wyjechał do Francji. W grudniu 1939 zaprzysiężono go w strukturach Związku Walki Zbrojnej w Paryżu. W drugiej połowie 1940 powrócił do Polski jako kurier używając dokumentów na nazwisko Jerzy Missuna oraz pseudonimu „Jerzy Olszyna”, potem działał w Warszawie pod pseudonimem „Iwo”.

Od lipca 1940 był szefem Biura Personalnego w Oddziale I KG ZWZ-AK i zajmował się m.in. kierowaniem obsadą personalną oraz przesyłaniem ludzi do akcji specjalnych, w tym do „Wachlarza”. W kwietniu 1943 objął funkcję szefa Wydziału I Organizacyjnego sztabu Komendy Okręgu Lublin AK. W czasie powstania warszawskiego dowodził batalionem "Iwo" w rejonie ulicy Kruczej; jego oddział wszedł później w skład 72 pułku piechoty 28 Dywizji Piechoty AK.

Aresztowania, proces i ostatnie lata

W marcu 1944 trafił na krótko do aresztu Gestapo, zwolniono go w lipcu tego samego roku. Po kapitulacji powstania przebywał w niemieckich obozach jenieckich, z których został uwolniony 29 kwietnia 1945 przez oddziały amerykańskie. W czerwcu 1945 dotarł do Londynu, a we wrześniu pełnił funkcję kuriera Naczelnego Wodza podczas powrotu do Polski.

W listopadzie 1945 został aresztowany w tzw. „kotle” i przewieziony do więzienia mokotowskiego. Podczas procesu pierwszego Zarządu Głównego „WiN” zeznawał jako świadek i 17 marca 1947 otrzymał wyrok łączny — kara śmierci, zamieniona następnie przez prezydenta Bieruta na dożywocie. Odbywał karę w więzieniu we Wronkach, gdzie zachorował na gruźlicę płuc. Po krótkim okresie zwolnienia ze względu na stan zdrowia podjął pracę zarobkową w ZZG i w Centrali Przemysłowo-Handlowej "Veritas". Zmarł 1 listopada 1955 w Rycicach na zawał serca. 27 lutego 1957 Najwyższy Sąd Wojskowy uwzględnił wniosek rewizyjny i utrzymał w mocy jedynie wyrok 4 lat więzienia, co oznacza, że przebywał w więzieniu o pięć lat dłużej niż przewidywał ostateczny wyrok.