Park Skaryszewski im. Ignacego Jana Paderewskiego to zabytkowy park krajobrazowy położony w warszawskiej dzielnicy Praga-Południe. Zajmuje około 58 ha i powstał na terenie dawnego pastwiska miejskiego w 1905 roku według projektu Franciszka Szaniora.
Skąd pochodzi nazwa?
Nazwa parku nawiązuje do dawnego pastwiska miejskiego nazwanego Skaryszewskim. Nazwa związana jest z lokacją miasta Skaryszew na terenach wsi Kamion, gdzie zlokalizowano pastwisko. W 1929 roku park otrzymał imię Ignacego Jana Paderewskiego. W okresie okupacji niemieckiej funkcjonował pod nazwą Ostpark. Po wojnie imię Paderewskiego zostało usunięte z nazwy z przyczyn politycznych, a w gwarze warszawskiej park nazywany jest potocznie Skaryszakiem.
Co można zobaczyć w parku?
W parku zaprojektowano cztery sztuczne zbiorniki wodne, wśród których znajdują się m.in. Stawy Kacze i Staw na Kosku. Układ wodny uzupełniają nasypane wzgórza oraz sztuczny wodospad. W centralnych częściach parku powstało rozarium oraz ogród różany i ogród daliowy, zaprojektowane w 1926 roku przez Leona Danielewicza.
Na terenie parku znajduje się kilka znanych rzeźb i pomników. Do wymienionych należą m.in. popiersie Ignacego Jana Paderewskiego, rzeźby "Rytm", "Tancerka" i "Kąpiąca się", pomnik Edwarda Mandella House’a oraz płyta pamięci Poległych Lotników Brytyjskich. W 2022 odsłonięto replikę rzeźby Faun z okresu przedwojennego.
Jak powstał park i jak zmieniał się w czasie?
Park założono w 1905 roku na tarasie zalewowym Wisły. Prace urządzeniowe trwały do 1922 roku pod kierunkiem Edwarda Ciszkiewicza. W 1928 roku założenie powiększono w kierunku północnym i wschodnim. Projekt utrzymano w stylu angielskim, z rozwiniętą siecią alei dostosowaną do ruchu pojazdów konnych tamtej epoki.
1 sierpnia 1944, pierwszego dnia powstania warszawskiego, park był miejscem walk między powstańcami a żołnierzami Wehrmachtu. Po 1945 roku rozebrano ogrodzenie, niektóre alejki pokryto asfaltem, ustawiono betonowe latarnie i poprowadzono naziemną rurę ciepłowniczą wzdłuż al. Waszyngtona. W 1973 park wpisano do rejestru zabytków.
W XXI wieku park nadal ewoluował. W 2006 roku pojawiły się bobry; zniszczenia spowodowały ich relokację w 2008. W 2015 roku z Jeziora Kamionkowskiego wydobyto zbiornik na paliwo i pocisk związane z wydarzeniami z 1944 roku. W 2017 zmianie uległ zarząd; od 1 lipca 2017 opiekę przejął Zarząd Zieleni m.st. Warszawy. W 2018 przeprowadzono konsultacje społeczne dotyczące organizacji wydarzeń, usunięto pomnik Wdzięczności Żołnierzom Armii Radzieckiej, a w 2024 zakończono prace remontowe obejmujące m.in. przywrócenie pierwotnego kształtu głównej alei i wymianę latarń.
Jakie obiekty funkcjonują w parku?
Na terenie parku działa muszla koncertowa administrowana przez Centrum Promocji Kultury. Funkcjonuje też stadion związany historycznie z Akademickim Związkiem Sportowym; obiekt oddano do użytku we wrześniu 1927, a dziś użytkownikiem stadionu jest klub sportowy Drukarz. W budynku dawnego szaletu, od lat 90. XX wieku, działa kawiarnia; jej działalność miała przerwę w latach 2020–2024.
Podsumowanie
- Powierzchnia: 58 ha parków miejskich na terenie Pragi-Południe.
- Rok założenia: 1905, projektant Franciszek Szanior; prace trwały do 1922.
- Bioróżnorodność: około 280 gatunków drzew i krzewów.
- Główne atrakcje: rozarium, cztery sztuczne zbiorniki wodne, sztuczny wodospad, zabytkowe rzeźby i pomniki.
- Obiekty użytkowe: muszla koncertowa, stadion użytkowany przez klub Drukarz, kawiarnia w budynku dawnego szaletu.
Informacje praktyczne
- Adres: al. Jerzego Waszyngtona, 00-999 Warszawa — wyznacz trasę w Google Maps
- Strona internetowa: zzw.waw.pl
- Ocena w Mapach Google: 4,7 (15 987 opinii)
