Park Ujazdowski zajmuje kilkanaście hektarów zieleni w centrum Warszawy i powstał w końcu XIX wieku. Za projekt odpowiedzialny był Franciszek Szanior, a prace realizowano w latach 1893–1896. W obrębie parku zachowały się elementy pierwotnego układu krajobrazowego, staw oraz historyczne obiekty małej architektury.
Gdzie jest Park Ujazdowski?
Park leży w dzielnicy Śródmieście, przy Alejach Ujazdowskich, między ulicą Piękną a placem Na Rozdrożu. Fragment północno-wschodni parku został w późniejszym czasie zabudowany budynkiem Desy Unicum. Teren parkowy jest ogrodzony i zamykany nocą.
Jak powstał park?
W XIX wieku miejsce pełniło funkcje terenu wystawowego, placu ćwiczeń wojskowych i polowych zabaw ludowych. Decyzja o przekształceniu części terenu w park zapadła po serii wystaw — część wschodnia przekazana została wtedy Szpitalowi Ujazdowskiemu, a fragment przy placu Na Rozdrożu przeznaczono pod cerkiew św. Michała Archanioła.
Park urządzono na przełomie XIX i XX wieku dzięki pracy Komitetu Plantacyjnego. W jego układzie zaplanowano sztuczne wzniesienia i staw o powierzchni około 0,4 ha z wodą spływającą po granitowych skałach. Przy budowie mostka zastosowano betonową konstrukcję przęsła — pierwszy taki przypadek na terenie Królestwa Polskiego.
Co można zobaczyć w parku?
W parku zgromadzono kilka rzeźb i pamiątek; przestrzeń oferuje także elementy rekreacyjne i zabytkowe detale, w tym historyczną wagę osobową. Główne obiekty to:
- Staw Ujazdowski zaprojektowany przez Williama Heerleina Lindleya
- rzeźba "Gladiator" Piusa Welońskiego (1880), ofiarowana przez Emanuela Bułhaka
- rzeźba "Ewa" Edwarda Wittiga z 1911 roku
- rzeźba "Perseusz" Theodora Gruyere’a z przełomu XIX i XX wieku
- pomnik Ignacego Jana Paderewskiego
- kamień upamiętniający Stanisława Jachowicza (1930)
- zabytkowa waga osobowa wyprodukowana w 1898, ustawiona w parku w 1912
- pastorał parkowy z 1913 i historyczny pastorał przy zachodnim przyczółku mostku Lindleya
- plac zabaw dla dzieci
Jakie zmiany przeszły park w XX wieku?
We wrześniu 1939 roku park służył jako miejsce pochówków osób poległych podczas obrony miasta. W czasie okupacji niemieckiej otrzymał nazwę "Alleepark" i wiosną 1944 roku wprowadzono zakaz wstępu dla ludności polskiej. Po oczyszczeniu z min w kwietniu 1945 park oddano do użytku mieszkańcom.
Układ założenia pozostał zasadniczo niezmieniony, z wyjątkiem północno-wschodniego narożnika zabudowanego później. W 1965 roku park wpisano do rejestru zabytków, a rewaloryzację zakończono w 2002 roku.
Informacje przyrodnicze i ochrona
Na terenie parku rosną trzy drzewa uznane za pomniki przyrody: orzech czarny, klon pospolity odmiany Schwedlera oraz dąb szypułkowy. Powierzchnia parku według jednego źródła wynosi 5,7 ha, inne źródło podaje 5,3 ha. Teren parku jest ogrodzony.
Podsumowanie
- Park powstał w latach 1893–1896; projekt wykonał Franciszek Szanior.
- Na terenie znajduje się Staw Ujazdowski z wodą spływającą po granitowych skałach.
- W parku stoją liczne rzeźby, m.in. "Gladiator", "Ewa" i "Perseusz".
- Teren jest wpisany do rejestru zabytków (1965) i jest ogrodzony oraz zamykany nocą.
Informacje praktyczne
- Adres: Al. Ujazdowskie 6, 00-001 Warszawa — wyznacz trasę w Google Maps
- Godziny otwarcia: pn–nd 6:00–22:00
- Strona internetowa: zzw.waw.pl
- Ocena w Mapach Google: 4,7 (8 511 opinii)
