W 2026 roku proces przygotowań do ewakuacji ludności objął całą Polskę. Każda z 2477 gmin przekazała swoje plany wojewodom, a państwowe instytucje zaczęły finansować zakupy sprzętu, budowę zaplecza oraz modernizację systemów ostrzegania. Równolegle prowadzone są ćwiczenia sprawdzające działanie alarmów i procedur.
Co oznacza sygnał syreny?
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 31 maja 2025 roku uprościło system alarmowania. Dla ludności obowiązują dwa podstawowe dźwięki syreny: modulowany dźwięk przez 3 minuty — ogłoszenie alarmu, oraz ciągły, jednostajny dźwięk przez 3 minuty — odwołanie alarmu. Komunikaty mogą być jednocześnie przekazywane przez Alert RCB, radio, telewizję, Regionalny System Ostrzegania, megafony, służby oraz kanały internetowe.
W lipcu 2026 roku przeprowadzono krajowe ćwiczenie „ALARM 2026”, podczas którego testowano między innymi przekazywanie informacji o zagrożeniu uderzeniami z powietrza. Administracje lokalne informowały wcześniej, że sygnały mają charakter szkoleniowy, gdy uruchamiane są testy systemu.
Jak wygląda wdrażanie planów i finansowanie?
Podstawą nowego systemu jest ustawa z 5 grudnia 2024 roku o ochronie ludności i obronie cywilnej. Gminy zakończyły etap przygotowania dokumentów, a teraz wojewodowie tworzą plany wojewódzkie uzgadniane z Rządowym Centrum Bezpieczeństwa. W 2026 roku na działania w tym obszarze przewidziano ponad 17,2 mld zł. Do końca czerwca pozytywnie zaopiniowano ponad 3 tys. projektów budowlanych o łącznej wartości około 1,88 mld zł oraz ponad 3,5 tys. zakupów inwestycyjnych o wartości przekraczającej 873 mln zł. Program na lata 2027–2031 ma mieć budżet co najmniej 105 mld zł.
Rozporządzenie Rady Ministrów z 30 maja 2025 roku wymienia elementy planu ewakuacji — m.in. miejsca koncentracji ludności, kierunki przemieszczania, dostępny transport i sposoby przyjmowania ewakuowanych. Konkretne trasy ustala się dopiero po określeniu rodzaju zagrożenia, bo bezpieczna droga w jednym scenariuszu może być niebezpieczna w innym.
Jak wykorzystane będą zasoby miejskie — przykład Warszawy?
Zarząd Transportu Miejskiego w Warszawie podpisał umowę na 120 przegubowych autobusów Solaris Urbino 18, a łączna wartość podstawowego zamówienia to około 342,4 mln zł brutto. Dostawy mają rozpocząć się w drugiej połowie 2026 roku i trwać także w 2027 roku. Umowa przewiduje możliwość zwiększenia zamówienia o kolejne 100 pojazdów. Każdy autobus da się przystosować do przewozu 4 osób na noszach, co w podstawowej partii oznacza do 480 miejsc dla osób transportowanych w pozycji leżącej.
Miasto rozwija też koncepcję nazwaną „Podziemna Tarcza”. Infrastruktura metra — obecnie 39 stacji na liniach M1 i M2 — ma zostać częściowo przystosowana tak, by zapewnić miejsce ukrycia dla ponad 100 tys. osób. W przestrzeniach technologicznych przy wybranych stacjach powstaje zaplecze kryzysowe z łóżkami polowymi, kocami, wodą i innym wyposażeniem do dłuższego pobytu pod ziemią. Jednocześnie stacje metra i podziemne garaże nie zastąpią profesjonalnych schronów, które muszą spełniać surowsze wymagania techniczne i izolacyjne.
Gdzie i jak zidentyfikowano miejsca schronienia?
Państwowa Straż Pożarna uruchomiła narzędzie „Gdzie się ukryć”. Na 1 maja 2026 roku baza zawierała ponad 83 tys. miejsc doraźnego schronienia, które — według MSWiA — mogą pomieścić blisko 24 mln osób. Wykazy obejmują m.in. przejścia podziemne, tunele, stacje metra i masywne garaże. PSP podkreśla jednak, że są to miejsca doraźnego schronienia, a nie profesjonalne schrony.
Aplikacja umożliwia znalezienie najbliższego punktu i uruchomienie prowadzenia do niego. Po wcześniejszym pobraniu danych dla gminy narzędzie może działać także bez połączenia z internetem.
Ćwiczenie „ALARM 2026” przeprowadzono 21 lipca 2026 roku.
