Odwiedź Muzeum POLIN w Śródmieściu Warszawy na Muranowie, które przedstawia dzieje Żydów w Polsce od około X wieku aż po czasy współczesne. Zapoznaj się z ekspozycjami, które akcentują wkład społeczności żydowskiej w kulturę, naukę i gospodarkę, a nie tylko okres II wojny światowej.
Jak powstało muzeum?
Sprawdź genezę pomysłu: koncepcja utworzenia dużej placówki poświęconej historii polskich Żydów narodziła się w 1993 roku w środowisku Stowarzyszenia Żydowski Instytut Historyczny w Polsce. Zwróć uwagę na rolę inicjatorów i miejsce tymczasowej siedziby przy ul. Wareckiej 4/6 przed przeniesieniem na Muranów.
Zapamiętaj datę i partnerów: umowa założycielska między Ministerstwem Kultury i Dziedzictwa Narodowego, miastem stołecznym Warszawa i Stowarzyszeniem ŻIH powstała 25 stycznia 2005 roku. Poznaj nazwiska osób wspierających projekt w Komitecie Budowy Muzeum, wśród nich marszałkowie, politycy i działacze kultury oraz międzynarodowy patronat Szimona Peresa.
Dlaczego miejsce na Muranowie ma znaczenie?
Zwróć uwagę na kontekst historyczny: nowy gmach powstał w centrum dawnej dzielnicy żydowskiej, zwanej Dzielnicą Północną. Na tym terenie przed wojną stały Koszary Artylerii Koronnej zaprojektowane przez Stanisława Zawadzkiego, a później znane jako Koszary Wołyńskie.
Weź pod uwagę wydarzenia z XX wieku: teren wszedł w obręb zamkniętej dzielnicy getta warszawskiego w listopadzie 1940 roku i służył różnym funkcjom w czasie jego istnienia. Po wojnie okolica stała się miejscem upamiętnień, z pomnikami Bohaterów Getta i elementami Traktu Pamięci Męczeństwa i Walki Żydów.
Jak zaprojektowano i zbudowano gmach?
Sprawdź konkurs architektoniczny z 2005 roku: jednym z etapów była prekwalifikacja, a w procedurze wzięło udział wielu światowej klasy architektów. Przyznano pierwszą nagrodę fińskiemu zespołowi Lahdelma & Mahlamäki, którego liderem był Rainer Mahlamäki.
Przyjmij informacje o realizacji: polskim partnerem fińskiej pracowni została pracownia Kuryłowicz & Associates, generalnym wykonawcą z kolei spółka Polimex-Mostostal. Budowę oficjalnie zainaugurowano w czerwcu 2009 roku, a publiczność mogła korzystać z gmachu od 19 kwietnia 2013 roku; wystawę stałą udostępniono w październiku 2014 roku.
Co pokazuje wystawa stała?
Przyjrzyj się tematowi ekspozycji: wystawa stała nosi tytuł "1000 lat historii Żydów polskich" i ukazuje dzieje od około 960 roku, czyli od momentu przybycia pierwszych żydowskich kupców na ziemie dawnej I Rzeczypospolitej, aż do czasów III RP. Zauważ, że narracja koncentruje się na wkładzie społeczności żydowskiej w życie kraju, a nie wyłącznie na okresie II wojny światowej.
Jak finansowano projekt i jakie wyróżnienia otrzymał budynek?
Zwróć uwagę na model finansowania: muzeum powstało jako jedna z pierwszych w Polsce instytucji kultury oparta na partnerstwie publiczno‑prywatnym. Łączny koszt budowy gmachu, wyposażenia i wystawy stałej wyniósł około 320 milionów złotych.
Sprawdź największe wkłady: Stowarzyszenie Żydowski Instytut Historyczny zebrało około 140 milionów złotych od ponad 500 darczyńców na wystawę stałą i przekazało kolejne środki na działalność muzeum; miasto Warszawa i Ministerstwo Kultury przekazały po około 90 milionów złotych. Dokumentuj także darowizny prywatne, z największymi od Jana Kulczyka i Tada Taube.
Co warto zapamiętać?
- Położenie: muzeum stoi na Muranowie, w miejscu związanym z historią warszawskiego getta.
- Architektura: budynek zaprojektował zespół fiński pod kierunkiem Rainer Mahlamäki i powstał w latach 2009–2013.
- Wystawa: ekspozycja stała przedstawia około 1000 lat historii Żydów polskich, od ok. 960 roku do współczesności.
- Finansowanie: koszt około 320 milionów złotych, partnerskie wsparcie publiczne i prywatne oraz znaczące darowizny zagraniczne.
Informacje praktyczne
- Adres: Mordechaja Anielewicza 6, 00-157 Warszawa — wyznacz trasę w Google Maps
- Godziny otwarcia: pn, śr–pt, nd 10:00–18:00, sob 10:00–20:00
- Telefon: +48224710301
- Strona internetowa: polin.pl
- Ocena w Mapach Google: 4,6 (21 056 opinii)
