środa, 19 sierpnia Imieniny: Jan, Bolesław, Juliusz
Warszawa
Teraz środa, 19 sierpnia 2026
Przewodnik

Pomnik Powstania Warszawskiego w Warszawie — historia i opis

Redakcja kuchniewarszawa.com.pl • 3 min czytania

Pomnik Powstania Warszawskiego
Fot. Adrian Grycuk · „Pomnik Powstania Warszawskiego w Warszawie 2019a” · licencja CC BY-SA 3.0 pl · Wikimedia Commons Zmieniona wersja dostępna na tej samej licencji. · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.

Pomnik Powstania Warszawskiego upamiętnia bohaterów powstania warszawskiego i stoi przy Placu Krasińskich w dzielnicy Śródmieście. Monument wyróżnia realistyczna kompozycja postaci powstańców, część z nich przedstawiono wchodzących do kanału, a część wybiegających spod walących się ścian.

Pomnik Powstania Warszawskiego jest rzeźbiarskim upamiętnieniem uczestników powstania warszawskiego. Znajduje się przy Placu Krasińskich w Warszawie, w dzielnicy Śródmieście. Kompozycja zwraca uwagę scenami ewakuacji i walki — elementy konstrukcyjne sugerują walące się budynki i spadające cegły.

Kiedy powstał pomnik?

Akt erekcyjny dla pomnika wmurowano 31 lipca 1984 roku, w przeddzień 40. rocznicy wybuchu powstania. Budowę poprzedziła zbiórka pieniędzy i surowców potrzebnych do wykonania monumentu.

Monument wzniesiono w oparciu o jeden z trzech projektów nadesłanych na konkurs ogłoszony przez Zarząd Tymczasowy Komitetu Budowy Pomnika Bohaterów Powstania Warszawskiego 1944. Obiekt odsłonięto 1 sierpnia 1989 roku; dokonali tego prezydent Wojciech Jaruzelski oraz prymas Józef Glemp, który poświęcił pomnik.

Co przedstawia pomnik?

Monument tworzą rzeźby powstańców. Część postaci jest ukazana wchodząca do kanału — nawiązanie do ewakuacji Starówki. Inna grupa wybiega spod konstrukcji przypominającej walące się ściany, a ich otoczenie uzupełniają spadające cegły. Całość koncentruje się na ludzkich sylwetkach i dramatycznym ruchu.

Z jakimi wydarzeniami i sporami jest związany pomnik?

Pomnik był miejscem istotnego wydarzenia podczas obchodów 50. rocznicy wybuchu powstania w 1994 roku. Wówczas prezydent Niemiec Roman Herzog jako pierwszy niemiecki przywódca publicznie przeprosił Polaków za zbrodnie dokonane przez Niemców w czasie II wojny światowej.

Projektant pomnika, profesor Wincenty Kućma, potraktował obiekt jako część tryptyku — obok Pomnika Obrońców Poczty Polskiej w Gdańsku z 1979 roku i Pomnika Poległym w Obronie Ojczyzny w Częstochowie z 1985 roku. Krytycy architektury zarzucali pomnikowi rzekomy brak walorów artystycznych oraz nawiązania do konwencji socrealistycznych. Tłem pomnika jest wybudowany w 1999 roku Gmach Sądu Najwyższego Rzeczypospolitej Polskiej.

Informacje praktyczne

Najczęstsze pytania

Gdzie znajduje się Pomnik Powstania Warszawskiego?
Pomnik stoi przy Placu Krasińskich w Warszawie, w dzielnicy Śródmieście.
Kiedy odsłonięto pomnik i kto go odsłonił?
Monument odsłonięto 1 sierpnia 1989 roku. Uroczystość przeprowadził prezydent Wojciech Jaruzelski, a pomnik poświęcił prymas Józef Glemp. Akt erekcyjny wmurowano 31 lipca 1984 roku.
Jaką scenę przedstawia kompozycja pomnika?
Kompozycja ukazuje postacie powstańców — część wchodzi do kanału, nawiązując do ewakuacji Starówki, a część wybiegają spod konstrukcji przypominającej walące się ściany z spadającymi cegłami.
Jakie wydarzenia i spory łączy się z pomnikiem?
Podczas obchodów 50. rocznicy powstania w 1994 roku prezydent Niemiec Roman Herzog przeprosił Polaków za zbrodnie II wojny światowej. Projekt traktowano jako część tryptyku Wincentego Kućmy; niektórzy architekci krytykowali pomnik za nawiązania do konwencji socrealistycznych i za rzekomy brak walorów artystycznych.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Redakcja kuchniewarszawa.com.pl Redakcja kuchniewarszawa.com.pl

Czytaj również