Ostrzeżenie dotyczy właścicieli domów jednorodzinnych i osób korzystających z przenośnych agregatów prądotwórczych podczas awarii zasilania. Uruchamianie silnika spalinowego w garażu, piwnicy, szopie lub wewnątrz budynku stwarza ryzyko nagromadzenia spalin zawierających tlenek węgla (czad), gazu bezbarwnego i bezwonnego, który może być śmiertelny.
Dlaczego agregat w garażu jest niebezpieczny?
Tlenek węgla powstaje przy niepełnym spalaniu paliw, takich jak benzyna, olej napędowy czy LPG. Silniki agregatów spalinowych emitują spaliny, które w zamkniętych lub częściowo zamkniętych przestrzeniach mogą osiągać niebezpieczne stężenia. Nawet pozostawienie bramy garażowej otwartej nie gwarantuje bezpiecznej wentylacji. Spaliny mogą przedostawać się do wnętrza budynku przez okna, drzwi, nawiewniki i inne otwory, zwłaszcza gdy agregat stoi zbyt blisko ściany lub otworów wentylacyjnych.
Jak ustawić i podłączyć agregat bezpiecznie?
Agregat powinien pracować na zewnątrz, w odległości wynoszącej co najmniej kilka metrów od budynku, z uwzględnieniem kierunku wydostawania się spalin i kierunku wiatru. Nie należy ustawiać urządzenia pod oknami ani w pobliżu wejścia do domu. Przy wyborze miejsca trzeba uwzględnić również wymaganą cyrkulację powietrza dla chłodzenia agregatu i bezpieczne odprowadzanie spalin. Obudowy wyciszone nie zwalniają z konieczności zachowania prawidłowego przepływu powietrza; przypadkowe szczelne zabudowanie urządzenia może prowadzić do przegrzewania i problemów z odprowadzaniem spalin.
Podłączanie agregatu do domowej instalacji przez włożenie przewodu do zwykłego gniazdka jest niebezpieczne. Aby zasilać instalację całego domu lub wybrane obwody, konieczny jest prawidłowo dobrany i zamontowany układ przełączania źródła zasilania, który zapobiega podawaniu energii do sieci zewnętrznej. Montaż takiego układu powinien wykonać wykwalifikowany elektryk. W praktycznym użyciu prostsze i bezpieczniejsze jest bezpośrednie podłączenie odbiorników do gniazd agregatu, zgodnie z instrukcją producenta, z uwzględnieniem mocy znamionowej i zwiększonego poboru prądu przy rozruchu urządzeń.
Jak postępować z paliwem, kablami i ochroną zdrowia?
Paliwo należy przechowywać w szczelnych, przeznaczonych do tego pojemnikach i trzymać je z dala od źródeł ognia oraz wysokiej temperatury. Dolewanie paliwa do gorącego lub pracującego agregatu stwarza ryzyko pożaru, dlatego tankowanie powinno odbywać się po uprzednim wyłączeniu i ostygnięciu silnika. Przewody łączące urządzenia z agregatem muszą być przystosowane do pracy na zewnątrz, odpowiednio obciążalne i chronione przed wodą oraz uszkodzeniami mechanicznymi. Nie należy przeciążać generatora i używać uszkodzonych kabli.
Instalowanie czujników CO w budynkach, w których występują urządzenia spalające paliwa, zmniejsza ryzyko niedostrzeżonego zatru- cia. Czujniki powinny być montowane zgodnie z instrukcją producenta i regularnie testowane. Ich obecność nie zmienia zasady, że agregat spalinowy pracuje wyłącznie na zewnątrz i w bezpiecznej odległości od otworów budynku.
Jak rozpoznać zatrucie i jakie są zasady postępowania?
Objawy zatrucia tlenkiem węgla często przypominają przeziębienie lub przemęczenie. Do wczesnych symptomów należą ból i zawroty głowy, nudności, senność i zaburzenia koncentracji. Przy wyższych stężeniach występują wymioty, duszność, utrata przytomności i zatrzymanie krążenia. Sygnałem ostrzegawczym jest pojawienie się podobnych dolegliwości u kilku osób jednocześnie, także u zwierząt domowych.
W razie podejrzenia obecności czadu powinno się otworzyć okna i drzwi, wyprowadzić wszystkich na zewnątrz oraz zadzwonić pod numer 112. Nie należy wracać do pomieszczeń do czasu potwierdzenia bezpieczeństwa przez odpowiednie służby. Po zdarzeniu konieczne jest sprawdzenie urządzeń spalających paliwo przez serwis z uprawnieniami.
Strażacy w Polsce co roku wyjeżdżają do kilku tysięcy zdarzeń z udziałem tlenku węgla; najwyższa liczba interwencji przypada na okres jesienny.
