Podczas przedłużającej się przerwy w dostawie prądu dwa oddzielne problemy wpływają na funkcjonowanie toalety: dostępność wody do spłukiwania i możliwość odprowadzania ścieków. Występuje to zarówno w budynkach wielorodzinnych, jak i w domach jednorodzinnych; zakres utrudnień zależy od sposobu zaprojektowania instalacji sanitarnej.
Czy spłuczka działa bez prądu?
Tradycyjna spłuczka grawitacyjna działa bez zasilania elektrycznego. Woda spływa ze zbiornika na zasadzie grawitacji i mechanicznego otwarcia zaczepu. Problem pojawia się, gdy po wykorzystaniu wody w zbiorniku nie ma dopływu wody do jego ponownego napełnienia. W takiej sytuacji spłukiwanie standardowe przestaje być możliwe do czasu przywrócenia dostawy wody.
Co się dzieje, gdy przestają działać pompy?
Nie wszystkie instalacje kanalizacyjne opierają się wyłącznie na odpływie grawitacyjnym. W części budynków stosuje się pompy kanalizacyjne, przepompownie lub urządzenia podnoszące ścieki z pomieszczeń położonych poniżej poziomu systemu kanalizacyjnego. Gdy takie urządzenia stracą zasilanie i nie mają zasilania rezerwowego, odprowadzanie ścieków może zostać ograniczone lub zatrzymane. Objawami problemu są na przykład bulgotanie w odpływach, podnoszenie się poziomu nieczystości lub wycieki. W takim przypadku korzystanie z urządzeń sanitarnych może doprowadzić do cofania się ścieków lub zalania pomieszczeń.
Jak zachować higienę i jakie są alternatywy?
W sytuacji braku bieżącej wody, jeśli kanalizacja nadal działa, spłukiwanie można wykonać, wlewając ręcznie wodę ze zgromadzonego pojemnika. Nie musi to być woda pitna; można wykorzystać czystą wodę użytkową, o ile nie zawiera substancji szkodliwych dla instalacji. Jeżeli jednak instalacja wyposażona jest w elektryczne rozdrabniacze lub pompy odpływowe, ręczne wlewanie wody może uszkodzić urządzenia, gdy te nie działają.
Gdy ani dopływ wody, ani możliwość odprowadzania ścieków nie działają, do rozwiązań awaryjnych należą toalety turystyczne producentów przeznaczonych do takiego użytku oraz szczelne pojemniki z workami i materiałem chłonnym. Odpady sanitarne nie powinny być wyrzucane do kanalizacji deszczowej ani na teren zielony. W przypadku dłuższych przerw samorządy lub służby kryzysowe mogą udostępniać punkty sanitarne i zasady postępowania.
Co mieszkańcy powinni ustalić z administracją?
W budynkach wielorodzinnych część urządzeń technicznych znajduje się w pomieszczeniach technicznych niedostępnych na co dzień. Administracja budynku lub przedsiębiorstwo wodociągowo‑kanalizacyjne może informować, czy w obiekcie znajdują się hydrofory, pompy podnoszące wodę na wyższe piętra lub urządzenia tłoczące ścieki oraz czy przewidziano dla nich zasilanie awaryjne. Nie każdy agregat awaryjny podtrzymuje pracę wszystkich instalacji w budynku.
Przygotowanie higieniczne: rządowy poradnik wskazuje, że przydatne są zapasy wody do picia i wody użytkowej, papier toaletowy, mokre chusteczki, środek do dezynfekcji rąk, mocne worki na odpady oraz rękawiczki jednorazowe. W gospodarstwach z małymi dziećmi, seniorami lub osobami wymagającymi opieki potrzeby higieniczne są większe i wymagają osobnych zapasów. Preparat do dezynfekcji nie zawsze zastępuje mycie rąk wodą i mydłem, zwłaszcza gdy dłonie są wyraźnie zabrudzone.
Nie każdy system kanalizacyjny i każdy agregat awaryjny działają tak samo. To, czy toaleta będzie funkcjonować w czasie blackoutu, zależy od dostępności wody i od tego, czy instalacja odprowadzania ścieków wymaga zasilania elektrycznego.
