| Dane osobowe | |
|---|---|
| Imię i nazwisko | Jan Chrzciciel Albertrandi |
| Urodzony | 7 grudnia 1731, Warszawa |
| Zmarł | 10 sierpnia 1808, Warszawa |
| Zawód | biskup pomocniczy, historyk, tłumacz, bibliotekarz, poeta, publicysta |
| Kościół | rzymskokatolicki (jezuita do 1771) |
| Stanowiska kościelne | biskup pomocniczy Poznań 1796–1798, biskup pomocniczy Warszawa 1798–1808; dziekan płocki; wikariusz generalny archidiakonatu warszawskiego 1796–1797 |
| Funkcje publiczne | bibliotekarz królewski; główny cenzor mianowany przez gen. Friedricha von Buxhoevedena |
| Pseudonimy | Antykiewicz; Jeden z tegoż Towarzystwa; Nieukolubski |
Jan Chrzciciel Albertrandi urodził się w Warszawie w 1731 roku. Zyskał rozpoznawalność jako duchowny, uczony i organizator życia naukowego w Polsce.
Kim był i skąd pochodził?
Urodził się 7 grudnia 1731 jako syn malarza Franciszka Albertrandiego i Marii Antoniny Czechowicz. W młodości uczył się u jezuitów, którzy dostrzegli jego zdolności i skierowali go ku służbie zakonu. W wieku 19 lat podjął pracę nauczyciela w kolegium jezuickim, pracował m.in. w Płońsku, Płocku, Nieświeżu i Wilnie.
W 1767, przebywając we Włoszech, wystąpił z zakonu i został księdzem diecezjalnym. Po powrocie do kraju pełnił funkcję lektora króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. W 1776 otrzymał nobilitację i polski indygenat wraz z herbem Albertrandi.
Jak wyglądała jego działalność naukowa i wydawnicza?
Był współzałożycielem i redaktorem szeregu pism oświeceniowych. W 1765 znalazł się w gronie założycieli czasopisma "Monitor". W latach 1769–1777 redagował "Zabawy Przyjemne i Pożyteczne". Pracował także w Bibliotece Załuskich i pełnił funkcję bibliotekarza królewskiego.
Albertrandi tworzył opracowania źródłowe, m.in. wypisy z akt archiwalnych Watykanu, Neapolu i Szwecji znane jako Tek Albertrandiego. Pisał i redagował katalogi, inwentarze oraz rozprawy numizmatyczne. Przekładał z języków obcych utwory literackie i popularnonaukowe, między innymi tłumaczenia z francuskiego i angielskiego.
Jakie pełnił funkcje kościelne i jakie były kontrowersje wokół niego?
18 grudnia 1795 papież Pius VI mianował go biskupem pomocniczym i biskupem tytularnym Zenopolis. Sakrę przyjął 26 stycznia 1796. Pełnił obowiązki sufragana najpierw w diecezji poznańskiej, a od 1799 jako biskup pomocniczy warszawski. Został kanonikiem gnieźnieńskim i warszawskim, a w 1795 objął urząd oficjała i archidiakona warszawskiego.
Po upadku insurekcji kościuszkowskiej wygłaszał na mszach żałobnych kazania, w których atakował patriotów. Po stłumieniu powstania mianowano go głównym cenzorem w Warszawie przez rosyjskiego komendanta gen. Friedricha von Buxhoevedena. Zgodnie z jego życzeniem został pochowany w katakumbach na warszawskim cmentarzu Powązkowskim, bez żadnego napisu.
