W Polsce od 1 stycznia 2025 r. obowiązuje przepis nazywany rentą wdowią; pierwsze wypłaty uruchomiono 1 lipca 2025 r. Świadczenie dotyczy osób, które mają ustalone prawo do renty rodzinnej po zmarłym małżonku oraz jednocześnie same otrzymują emeryturę lub rentę. Nowe reguły pozwalają na uzyskanie jednej pełnej wypłaty i części drugiego świadczenia.
Kto może otrzymać rentę wdowią?
Prawo do renty wdowiej przysługuje osobom, które ukończyły wiek emerytalny — 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn — oraz pozostawały we wspólności majątkowej zmarłego małżonka do dnia jego śmierci. Dodatkowy warunek to nabycie prawa do renty rodzinnej nie wcześniej niż po osiągnięciu wieku 55 lat w przypadku kobiet lub 60 lat w przypadku mężczyzn. Osoba ubiegająca się o łączenie świadczeń nie może być aktualnie w związku małżeńskim.
Jak łączyć emeryturę z rentą rodzinną?
Ustawa przewiduje dwa warianty wyboru: otrzymanie w całości własnej emerytury lub renty oraz części renty rodzinnej albo odwrotnie — pełnej renty rodzinnej i części własnego świadczenia. Do końca 2026 r. druga część wynosi 15% wybranego świadczenia. Od 1 stycznia 2027 r. współczynnik ten wzrośnie do 25%. Przykład: przy własnej emeryturze 4 000 zł i rencie rodzinnej 3 000 zł obecny wariant korzystniejszy daje 4 450 zł brutto, a od 2027 r. — 4 750 zł brutto.
Aby uzyskać rentę wdowią, najpierw trzeba mieć ustalone prawo do renty rodzinnej (formularz ERR). Następnie należy złożyć wniosek o ustalenie zbiegu świadczeń — formularz ERWD. Platforma PUE ZUS udostępnia ankietę i kalkulator pozwalające oszacować, który wariant będzie korzystniejszy. Jeżeli ZUS ma już ustalone prawa do obu świadczeń, w wielu przypadkach nie trzeba dołączać dodatkowych dokumentów; w razie potrzeby ZUS poprosi o uzupełnienia.
Co ogranicza wysokość wypłaty?
Łączna kwota wypłacana w ramach renty wdowiej nie może przekroczyć trzykrotności najniższej emerytury. Po waloryzacji od marca 2026 r. najniższa emerytura wynosi 1 978,49 zł, a więc limit trzykrotności wynosi 5 935,47 zł brutto. W razie przekroczenia tego pułapu ZUS pomniejszy świadczenia zgodnie z kolejnością określoną w ustawie.
Statystyki ZUS pokazują duże zainteresowanie tym rozwiązaniem. W czerwcu 2026 r. rentę wdowią pobierało około 993,4 tys. osób, a od początku wypłat przynajmniej jedną należność otrzymało już około 1,1 mln osób. Wypłaty za pierwszą połowę 2026 r. sięgnęły 22,8 mld zł.
W czerwcu 2026 r. 993,4 tys. osób pobierało rentę wdowią.
