W Warszawie zmarła Wanda Traczyk‑Stawska, znana z udziału w Powstaniu Warszawskim i działalności na rzecz upamiętnienia ofiar z 1944 roku. O jej śmierci poinformował europoseł Michał Szczerba. Traczyk‑Stawska była inicjatorką działań związanych z przywróceniem i opieką nad miejscami pamięci w stolicy.
Kim była Wanda Traczyk‑Stawska?
Urodziła się 7 kwietnia 1927 roku w Warszawie. W czasie okupacji działała w konspiracji jako członkini Szarych Szeregów, a podczas Powstania Warszawskiego walczyła jako łączniczka i strzelec w jednostkach podporządkowanych komendantowi Antoniemu Chruścielowi „Monterowi”. Po kapitulacji trafiła do niemieckich obozów jenieckich, z których wróciła do Polski w 1947 roku.
Co pozostawiła dla pamięci Warszawy?
Przez wiele lat przewodniczyła Społecznemu Komitetowi do spraw Cmentarza Powstańców Warszawy przy Światowym Związku Żołnierzy Armii Krajowej. Z jej inicjatywy powstała przy cmentarzu Izba Pamięci. Za pracę na rzecz zachowania pamięci otrzymała odznaczenia, między innymi Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski oraz Medal „Opiekun Miejsc Pamięci Narodowej”. Muzeum Powstania Warszawskiego przyznało jej Honorową Nagrodę im. Jana Rodowicza „Anody”.
Jaką rolę pełniła społecznie po wojnie?
Po wojnie ukończyła studia na Wydziale Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego i przez wiele lat pracowała z dziećmi wymagającymi szczególnej opieki. Była aktywna publicznie także w ostatnich dekadach życia — popierała protesty osób z niepełnosprawnościami, zabierała głos w sprawach obywatelskich i występowała podczas uroczystości związanych z upamiętnianiem wydarzeń 1944 roku.
Jej wystąpienie z 5 sierpnia 2021 roku na Cmentarzu Powstańców Warszawy stało się szeroko cytowane. W 2021 roku została uhonorowana tytułem Honorowej Obywatelki Warszawy oraz zwyciężyła w plebiscycie Warszawianka Roku, zdobywając rekordowe głosy.
Ostatni akapit kończy się konkretem: o śmierci poinformował europoseł Michał Szczerba.
