Od 1 września 2026 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych stosuje nowe kwoty, na podstawie których rozlicza dorabianie do emerytur i rent. Zmiana obowiązuje przez trzy miesiące i może skutkować mniejszą wypłatą lub czasowym wstrzymaniem świadczenia dla osób objętych ograniczeniami przychodowymi. Podstawą korekty progów jest przeciętne wynagrodzenie ogłoszone przez GUS za drugi kwartał 2026 roku.
Kogo obejmują nowe progi?
Zmiana ma znaczenie głównie dla osób, które nie osiągnęły powszechnego wieku emerytalnego, a jednocześnie pobierają świadczenie i pozostają aktywne zawodowo. Próg dotyczy m.in. wcześniejszych emerytur, rent z tytułu niezdolności do pracy, rent rodzinnych, rent socjalnych, emerytur pomostowych oraz nauczycielskich świadczeń kompensacyjnych. Osoby, które osiągnęły powszechny wiek emerytalny — obecnie 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn — co do zasady mogą dorabiać bez limitu, z kilkoma wyjątkami określonymi przepisami.
Jakie są nowe progi i jakie mają konsekwencje?
Od 1 września do 30 listopada 2026 roku obowiązują dwa progi ustalone w odniesieniu do przeciętnego wynagrodzenia. Pierwszy próg wynosi 6463,20 zł brutto miesięcznie i przekroczenie tej kwoty może spowodować zmniejszenie świadczenia. Drugi próg to 12 003,10 zł brutto miesięcznie i jego przekroczenie może prowadzić do zawieszenia wypłaty emerytury lub renty za dany okres.
W porównaniu z okresem czerwiec–sierpień 2026 pierwszy limit spada z 6694,10 zł o 230,90 zł, a drugi z 12 431,80 zł o 428,70 zł. Mechanizm pomniejszenia polega na odjęciu od świadczenia kwoty odpowiadającej nadwyżce przychodu ponad dolny próg, z zastrzeżeniem ustawowych maksymalnych ograniczeń obniżenia. Od 1 marca 2026 roku maksymalne zmniejszenie wynosi 989,41 zł dla emerytury oraz renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Dla innych rodzajów rent obowiązują inne limity redukcji.
Jakie przychody ZUS bierze pod uwagę i jakie formalności obowiązują?
Do limitów zalicza się przychody z tytułu umowy o pracę, umów zlecenia, umów agencyjnych, działalności gospodarczej, pracy nakładczej oraz służby w formacjach mundurowych. Wliczane mogą być także zasiłki chorobowe, macierzyńskie i opiekuńcze oraz wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy. W przypadku działalności gospodarczej ZUS uwzględnia podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, a nie rzeczywisty obrót firmy.
Osoba objęta limitami powinna poinformować ZUS o rozpoczęciu pracy i przewidywanym przychodzie. Zgłoszenie można złożyć na formularzu EROP. Do końca lutego kolejnego roku trzeba przekazać zaświadczenie płatnika składek albo własne oświadczenie o przychodach osiągniętych w poprzednim roku. Brak wymaganych zgłoszeń może skutkować żądaniem zwrotu nienależnie pobranych świadczeń.
Limity obowiązują od 1 września do 30 listopada 2026 roku.
