Wyniki badania przygotowanego przez Huawei CBG Polska wskazują, że smartfon jest dziś podstawowym urządzeniem cyfrowym dla większości obywateli. Z danych wynika, że z telefonu korzysta niemal cała populacja, a znacząca część użytkowników spędza przy nim wiele godzin dziennie. W stołecznych dzielnicach o dużej koncentracji biur — Wola, Mokotów, Śródmieście — lekarze obserwują nasilające się objawy związane z nadmiernym czasem ekranowym.
Ile czasu Polacy spędzają ze smartfonem?
Raport wskazuje, że z smartfona korzysta około 98% Polaków. Cztery na dziesięć osób poświęca telefonowi co najmniej trzy godziny każdego dnia, a blisko 15% deklaruje użytkowanie trwające pięć godzin lub więcej. Dodatkowo telewizor, laptop i tablet pozostają w użyciu — telewizor jako urządzenie rozrywkowe wymieniało 87% respondentów, a laptopy i komputery 85% badanych.
Badanie rozdziela też cele użycia: ponad połowa użytkowników przegląda internet i portale informacyjne, a nieco ponad połowa korzysta z mediów społecznościowych. Częste są też zastosowania praktyczne, takie jak zakupy czy płatności realizowane telefonem.
Jakie skutki zdrowotne obserwują warszawscy specjaliści?
Miejscy okuliści i fizjoterapeuci z dzielnicy Śródmieście odnotowują wzrost zgłoszeń z powodu zespołu suchego oka oraz dolegliwości kręgosłupa opisanych jako "szyja smartfonowa". Specjaliści podkreślają, że korzystanie z urządzeń emitujących niebieskie światło tuż przed snem sprzyja zaburzeniom rytmu dobowego i pogarsza jakość snu.
W centrach biznesowych na Woli i Mokotowie pracownicy spędzają zwykle osiem godzin przy komputerach służbowych, a w drodze do domu i w domu wracają do korzystania ze smartfonów. Taki wzorzec łączenia długiego czasu pracy przy monitorze z intensywnym używaniem telefonu zwiększa obciążenia wzroku i układu mięśniowo-szkieletowego.
Co przewidują przepisy i jakie są praktyczne zalecenia?
Aktualne przepisy BHP — rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 1 grudnia 1998 r. w brzmieniu z Dz.U. z 2023 r. poz. 2367 — nakładają na pracodawców obowiązki dotyczące stanowisk wyposażonych w monitory ekranowe. Pracodawca ma m.in. obowiązek dofinansowania okularów lub szkieł kontaktowych dla pracowników, którzy spędzają przed ekranami co najmniej połowę wymiaru czasu pracy.
Autorzy rekomendują konkretne kroki ograniczające negatywne skutki długiego oglądania ekranów. Do praktycznych działań należą: korzystanie z wbudowanych narzędzi typu Digital Wellbeing lub Czas przed ekranem, włączenie filtra światła niebieskiego i automatycznej regulacji jasności, tworzenie w domu stref wolnych od telefonu oraz stosowanie reguły 20-20-20 — co 20 minut przerwa polegająca na patrzeniu przez 20 sekund na obiekt oddalony o około 6 metrów. Po badaniu medycyny pracy pracownik może złożyć wniosek do działu HR o zwrot kosztów okularów korekcyjnych z powłoką antyrefleksyjną.
Raport zwraca też uwagę na dostępność funkcji ochrony wzroku w urządzeniach: ponad połowa użytkowników deklaruje, że ich telefon ma takie rozwiązania, a spośród świadomych ich posiadania znaczący odsetek stosuje je regularnie.
Co to oznacza dla Warszawy?
W stolicy łączenie wielogodzinnej pracy przy komputerach z intensywnym korzystaniem ze smartfonów wpływa na zwiększone zapotrzebowanie na usługi okulistyczne i fizjoterapeutyczne. Skala tego zjawiska ma konsekwencje nie tylko zdrowotne, lecz także organizacyjne — dotyczy obowiązków pracodawców w zakresie ochrony zdrowia pracowników oraz działań profilaktycznych w miejscach pracy.
W najbliższym czasie liczba zgłoszeń do gabinetów może być miarodajnym wskaźnikiem zmian związanych z powszechnym użytkowaniem smartfonów.
