MSWiA opublikowało 12‑stronicową Instrukcję reagowania — zagrożenie atakiem z powietrza, która ma pomóc mieszkańcom przygotować się na sygnał alarmowy i wybrać najbezpieczniejsze dostępne miejsce w budynku. Instrukcja rekomenduje stosowanie zasady „dwóch ścian”, wskazuje, jakie pomieszczenia w mieszkaniu mogą zapewnić relatywną osłonę, oraz podaje kryteria oceny piwnic i garaży podziemnych. W dokumencie zawarte są też zalecenia dotyczące przygotowania plecaka i rodzinnego planu na czas alarmu.
Na czym polega zasada „dwóch ścian”?
Zgodnie z instrukcją między miejscem, w którym stoi człowiek, a przestrzenią zewnętrzną powinny znajdować się co najmniej dwie solidne przegrody. Pierwsza ściana ma zatrzymać część odłamków i gruzu, a druga zmniejszyć ryzyko obrażeń od fragmentów, które przeszły przez pierwszą. MSWiA zaleca odsunięcie się od elewacji i okien oraz zajęcie wnętrza budynku w pobliżu wewnętrznej ściany nośnej.
W mieszkaniu odpowiednie może być np. wewnętrzny przedpokój, korytarz, garderoba lub komórka bez okien, pod warunkiem że ich położenie i konstrukcja odpowiadają wymaganiu dwóch ścian. Łazienka jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy nie ma w niej okna, kotła ani piecyka gazowego, a miejsce w jej wnętrzu jest z dala od luster i ciężkich szafek. Instrukcja podkreśla, że sama nazwa pomieszczenia nie decyduje o jego przydatności — liczy się rzeczywisty układ i stan konstrukcji.
Kiedy piwnica, garaż lub punkt schronienia rzeczywiście chronią?
Podziemne pomieszczenia mogą zapewnić osłonę, ale ich użyteczność wymaga wcześniejszej oceny. Instrukcja wymienia jako warunki pozytywnej oceny: stropy i ściany bez widocznych uszkodzeń, drożne wejście i wyjście, działającą wentylację oraz oświetlenie awaryjne. W budynku trzeba ustalić te informacje z zarządcą lub administracją, zamiast zakładać, że każde pomieszczenie poniżej parteru nadaje się na schron.
MSWiA odradza korzystanie z piwnic z pęknięciami konstrukcyjnymi, uszkodzonym stropem lub z jedynym wyjściem łatwym do zablokowania. W garażu należy wybierać strefę oddaloną od bramy wjazdowej, ramp, ładowarek, paliw i butli gazowych, nie uruchamiać silników oraz nie blokować przejść i wyjazdów. Jeśli bezpieczeństwo podziemia jest niepewne, instrukcja rekomenduje zajęcie centralnego pomieszczenia mieszkania lub domu w solidnej, nieuszkodzonej konstrukcji.
Jak korzystać z punktów schronienia i aplikacji?
Komenda Miejska Państwowej Straży Pożarnej w Warszawie wskazuje oficjalne narzędzie Gdzie się ukryć PL jako źródło informacji o punktach schronienia. Baza obejmowała ponad 88 tys. punktów dla 24 mln osób według danych podanych przez MSWiA przy uruchomieniu aplikacji. Narzędzie rozróżnia miejsca dostępne całodobowo oraz takie, których udostępnienie zależy od godzin otwarcia lub zgody zarządcy.
Mapa może wskazywać przejścia podziemne, części metra, tunele czy masywne garaże, ale samo oznaczenie nie świadczy o jednakowej odporności obiektu. Instrukcja podkreśla konieczność sprawdzenia konkretnego wejścia, sposobu dojścia i informacji o dostępności — każdy punkt należy zweryfikować wcześniej, a podstawowe funkcje aplikacji mogą działać bez internetu po pobraniu danych.
Przygotowanie rodzinne i zasady podczas alarmu?
Instrukcja zawiera zalecenia dotyczące wcześniejszego przygotowania: wskazanie w domu konkretnego pomieszczenia spełniającego kryteria, sprawdzenie rozmieszczenia okien i urządzeń gazowych oraz ustalenie z administracją, czy i jak dostępne jest podziemie. Plan rodzinny powinien uwzględniać osoby z ograniczoną mobilnością, stałe leki i sposób kontaktu po ewentualnym rozdzieleniu.
MSWiA opisuje też zawartość przygotowanego plecaka: wodę, żywność, apteczkę i leki przyjmowane stale, telefon i powerbank, latarkę, radio z własnym zasilaniem, ciepłą odzież oraz dokument tożsamości. Po ogłoszeniu alarmu priorytetem jest szybkie zajęcie dostępnego miejsca zapewniającego osłonę i śledzenie oficjalnych komunikatów, a nie kompletowanie ekwipunku na miejscu.
Co robić, jeśli zagrożenie zastało na zewnątrz?
W przypadku eksplozji na otwartym terenie instrukcja zaleca położenie się na ziemi w zagłębieniu i osłonięcie głowy. Osoby w samochodzie powinny opuścić pojazd i skierować się do najbliższego miejsca zapewniającego osłonę, pozostawiając auto tak, aby nie blokowało przejazdu służbom ratunkowym. Instrukcja przypomina, że treść alarmu określa sposób postępowania — komunikat o skażeniu czy polecenie ewakuacji wymaga innych działań niż ukrycie się przed odłamkami.
MSWiA poinformowało o udostępnieniu aplikacji i materiałów informacyjnych także w komunikacie z 2 listopada 2026 r.